3.Madde
1. 1. Maddenin 1. Paragrafında sözü edilen hiç kimse, sınırda reddedilme, ya da
sığınma hakkı aradığı ülkeye daha önce girmiş ise sınır dışı edilme ya da zulme
uğrayabileceği herhangi bir ülkeye zorla geri gönderilme gibi önlemlere maruz
kalmayacaktır.
Yine 94/6169 sayılı yönetmelik gereğince görülmektedir ki, Türkiye’ye sığınma talebinde
bulunan herkes devletin koruması altındadır:
94/6169 sayılı Yönetmelik
Madde 10: Türkiye'den iltica talep edenler veya sığınmacılar ülkemizde bulundukları
süre içinde devletin himaye ve gözetimi altında bulundurulur.
“Türkiye’ye Toplu Sığınma Amacıyla Gelen Suriye ve Arap Cumhuriyetinde İkamet
Eden Vatansız Kişilerin Kabulüne ve Barındırılmasına Dair Yönerge” ye ulaşılamamış
olmasına karşın, TBMM İnsan Hakları Araştırma Komisyonu’nun kamplarla ilgili
hazırlamış olduğu raporda yer alan ifadeden anlaşılmaktadır ki Suriye’den gelen
kişilere aşağıda tanımı bulunan çerçevede “geçici koruma” sağlanmaktadır:
“Geçici Koruma: Ülkelerine dönemeyen üçüncü ülke kişilerinden kaynaklanan
kitlesel bir akının meydana gelmesi ya da derhal meydana gelebilecek olması
durumunda, özellikle söz konusu kişilerin ya da koruma gerektiren diğer kişilerin
yararına olarak, bu kişilere acil ve geçici koruma sağlamak amacıyla sağlanan
istisnai özellikteki prosedürdür.”17
Ancak tanımda yer alan “istisnai özellikteki prosedürün kapsamı ve sınırları net
değildir. Sınırların belirsizliği, koruma altına alınması gereken kişi veya grupları daha
belirsiz bir pozisyona çekmekte ve temel hak ve özgürlüklerine erişimlerinde
mağduriyete sebep olmaktadır. Aşağıda saymaya çalışacağımız pek çok hakkın
kullanımı bu belirsiz çerçevede ihlal edilmektedir.
4.3.2. Sağlık Hakkı
Ulaşılabilir en yüksek düzeyde sağlık hizmeti alma hakkı, herkes bakımından İHEB ve
ESKHS, ayrıca çocuklar bakımından ÇHS, engelliler bakımından BMEHS ve
kadınlara yönelik ayrımcılığın önlenmesi bakımından CEDAW’da güvence altına
alınmıştır.
Sağlık hakkı Anayasa’da “...Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde
sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak,
işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet
vermesini düzenler....” şeklinde yer almaktadır.
17 (Bülent Çiçekli, edts., Göç Terimleri Sözlüğü, Uluslararası Göç Örgütü (IOM), İsviçre, 2009, s.20).
14