BİR İNSAN HAKLARI KORUMA MEKANİZMASI OLARAK ULUSAL EŞİTLİK KURUMLARI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU VE TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU ÖRNEĞİ
-
-
bulmak üzere olumlu önlemleri yaygınlaştırmak ve desteklemek yer alıyor mu?
(ECRI GPT2, para. 13(h))
Eşitlik kurumunun görevleri arasında; ECRI’nin 7 No.lu Genel Politika Tavsiyesi
Kararı’nda tavsiye edilen tüm resmi makamların tüm faaliyetlerinde ;eşitliği geliştirme ve ayrımcılığı önleme biçimindeki genel görevlerinin yerine getirilmesini
desteklemek; kararın uygulanması için standartlar belirleme ve uygun olduğu ölçüde bunları uygulatmak yer alıyor mu? (ECRI GPT2, para. 13(i))
Eşitlik kurumu kendi tavsiye kararlarının uygulamasını izlemekle görevli mi?
(ECRI GPT2, para. 13(l))
Eşitlik kurumu, yargı organları ve diğer karar alma mercilerinin aldıkları kararların takibini yapmakla görevli mi? (ECRI GPT2, para. 13(m))
Eşitlik kurumunun görevleri arasında; farkındalığın artırılmasına yönelik çalışmalarını belirleyecek ve buna rehberlik edecek bir iletişim stratejisi geliştirme yer
alıyor mu? (ECRI GPT2, para. 34)
Eşitlik kurumunun görevleri arasında düzenli olarak bağımsız kamuoyu araştırmaları yürütmek yer alıyor mu? (Avrupa Komisyonu Tavsiye Kararı, para. 1.1.1.(7))
Eşitlik kurumunun görevleri arasında; yüksek kalitede bağımsız raporlar hazırlanabilmesi amacıyla, kurumun bağımsız araştırmalar yürütmesinin sağlanması ve
bunların hangi ayrımcılık temelinde kaç şikâyet yapıldığı veya dava açıldığı, idari
ve yargısal usullerin nasıl işlediği ve nasıl sonuçlandığına dair verilerin toplanması yer alıyor mu? (Avrupa Komisyonu Tavsiye Kararı, para. 1.1.1.(9))
B- Oluşumu, Bağımsızlık ve Çoğulculuk Güvenceleri
Paris İlkeleri’nde ikinci bölüm olan “Oluşumu, Bağımsızlık ve Çoğulculuk Güvenceleri”
başlıklı bölümde ise, ulusal kurumda yer alacak kişilerin belirlenmesi ve üye bileşimi
ile ilgili üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda, Paris İlkeleri ile ECRI GPT2 ve Avrupa
Komisyonu Tavsiye Kararı dikkate alınarak şu göstergeleri oluşturmak mümkündür:
- Eşitlik kurumunun oluşumu, üyelerin seçimi veya başka bir yolla görevlendirilmesi, insan haklarının korunması ve geliştirilmesi ile ilgili toplumsal güçlerin ve
sivil toplumun çoğulcu temsilini temin edecek tüm gerekli güvenceleri içerecek
bir usulle ve özellikle insan hakları ve ayrımcılıkla mücadele alanında faaliyet
yürüten sivil toplum örgütleri, sendikalar, hukukçular, doktorlar, gazeteciler ve
saygın bilim insanlarının oluşturduğu örgütlenmeler gibi ilgili sosyal ve mesleki
örgütlerin; felsefi veya dini örgütlenmelerin, üniversitelerin ve nitelikli uzmanların, yasama organının ve resmi kuruluşlarının etkili iş birliği ile veya bunların ya
da temsilcilerinin katılımı ile gerçekleştirilmesi güvence altına alınmış mı? (Paris
İlkeleri)
- Eşitlik kurumu, faaliyetlerini düzgün bir şekilde gerçekleştirmesini olanaklı kılan
bir altyapıya, özellikle de hükümetten bağımsızlığını sağlayacak kendi personel
ve yerleşkesine ve bağımsızlığını etkileyebilecek bir mali denetimin söz konusu
olmadığı yeterli bir bütçeye sahip mi? (Paris İlkeleri)
- Eşitlik kurumunun üyeleri, bağımsızlıklarını güvence altına almak için önceden
belirlenmiş bir süreyle ve resmi bir işlemle mi görevlendiriliyor? (Paris İlkeleri)
- Eşitlik kurumu üyelerinin, aralarındaki çeşitliliğin güvence altına alınması kay-
12