Bağımsız seçim gözlemcileri sayımın şeffaf yapılıp yapılmadığı, sayım sırasında yetkisiz kişilerin sayım işlemlerine müdahalede bulunup bulunmadığı, tutanakların usulüne uygun tutulup tutulmadığı, itirazların dikkate alınıp alınmadığı ve sayım sonuçlarının oy verme yeri kapısına asılıp asılmadığını tespit etmelidir. Oy Sayım İşlemi Gözleminde Dikkat Edilmesi Gerekenler: • • • • • • • • • • • Sandıklar zamanında kapandı mı? Sandıkların kapanma saatinde sırada bekleyenler tespit edilerek oy kullanmaları sağlandı mı? Sayım alanında hazır bulunanların ve bağımsız gözlemcilerin sayımı izlemesi konusunda engel çıkarıldı mı? Herhangi bir parti ya da aday müşahidinin sayımı izlemesi engellendi mi? Seçmen listelerindeki oy kullanan seçmenlerin imzaları sayıldı ve tutanağa işlendi mi? Kullanılmamış oy pusulası ve zarflar sayılarak tutanağa geçirildi mi? Oy pusulaları herkesin görebileceği bir biçimde açılıp ait oldukları partilere işlendi mi? Geçersiz ve geçerli oylar yasalara uygun olarak tespit edildi mi? Müşahitlerin oy pusulalarını incelemesine olanak tanındı mı? Sayım alanında yetkisiz kişiler var mıydı? Sandık Kuruluna ve sayım işlemlerine müdahale ettiler mi? Islak imzalı tutanaklar tüm parti ve bağımsız aday müşahitleri tarafından alınabildi mi? Sayım tutanağı örneği oy verme yerine asıldı mı? Şikâyetler ve İtirazlar: Tüm yurttaşların, siyasi hakları ihlal edildiği veya reddedildiği hallerde, hukuki yollara başvurma hakları vardır. Seçim sürecinin her aşamasında yapılacak şikâyet ve itirazlar için ve alınacak kararlar için yasalar gerçekçi çerçeveler çizmelidir. Gözlem yapılan alanda şikâyete konu olan bir durum olduğunda ve dilekçe veren bir kişi olması durumunda mümkün ise şikâyet konusu ve kişinin iletişim bilgileri alınmalıdır. Ayrıca yine mümkünse, ilgilinin rızası ile dilekçenin bir örneği alınmalıdır. 4.Oy verme ve sayım işlemleri için 298 sayılı kanunun ilgili maddeleri: 18 Untitled-1.indd 18 Sandık alanı, sandık çevresi, oy sandığı: Madde 68, 76, 81 Sandık çevresinde bulunmaya yetkili olanlar: Madde 82 Sandık kurulu, görevleri ve yetkileri : Madde 21, 71, 82 Müşahitler/ görevleri: Madde 72, 73 Sandık çevresi yasakları ve kurallar: Madde 79, 80, 81, 82, 83 Oy verme işlemi: Madde 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93 Oyların sayım ve dökümü : Madde 95,102 Oy sayımı öncesi işler: Madde 95,102 Oy zarflarının ayrılması: Madde 97 Pusulaların sayımı ve dökümü: Madde 100 Geçerli ve geçersiz oy pusulaları: Madde 101 Sonuçların ilanı ve tutanağa bağlanması: Madde 105 Sonucun ilanı: Madde 105, 106 İtiraz ve şikayetler: Madde 110, 111, 112 Bağımsız Seçim İzleme Platformu Bağımsız Seçim Gözlemciliği Rehberi 06.05.2015 17:35