Seçim
yönetiminin
her
seviyesine
dair
kararlara
bir
üst
makamda
itiraz
edilebilmektedir.
Tüm
seviyelerde
YSK
itirazların
son
başvuru
merciidir
ve
onun
kendi
kararlarına
itiraz
edilememektedir.
Ek
olarak
İl
Seçim
Kurullarının,
İlçe
Seçim
Kurullarının
ve
Sandık
Kurullarının
kurulumuna
dair
kararlarına
ve
seçmen
kayıtlarına
dair
şikâyetlerle
ilgili
verdiği
kararlara
itiraz
edilemez.
2010
Anayasa
değişikliği,
AİHS
ile
tanımlanmış
ve
Anayasal
olarak
güvence
altına
alınmış
temel
hak
ve
özgürlüklerin
ihlali
durumunda
Anayasa
Mahkemesi’ne
bireysel
başvuru
hakkı
tanımıştır.9
Mahkeme,
seçimlerle
ilgili
bireysel
başvuruların
değerlendirmesinde
başvurunun
önemi
ve
etkilenen
nüfusun
büyüklüğünü
temel
alan
bir
öncelik
sistemi
kullandığını
belirtmiştir.
D.
SEÇMEN
KAYITLARI
18
yaşından
büyük
vatandaşlar
oy
kullanma
hakkına
sahiptir.
Ancak,
askerler,
askeri
okul
öğrencileri
ve"
taksirli
suçlar"
dışında
suçlardan
hüküm
giymiş
mahpuslar
için
kısıtlamalar
söz
konusudur.
Avrupa
İnsan
Hakları
Mahkemesi
(AİHM)
daha
önce
Türkiye'de
hükümlülerin
oy
kullanma
hakkının
yasaklanmasının
özgür
seçme
hakkına
ilişkin
AİHS
hükümleri
ile
çeliştiğine
hükmetmiş
ve
AGİT
/ODIHR,
yine
daha
önce
AİHM
kararlarının
tamamıyla
uygulanması
ihtiyacına
vurgu
yapmıştır.10
Türkiye
pasif
seçmen
kaydı
sistemi
uygulamaktadır.
Merkezi
seçmen
listesi
YSK
tarafından
tutulmakta
ve
İç
İşleri
Bakanlığı
tarafından
yönetilen
mülki
ve
adrese
dayalı
kayıt
sistemine
dayanmaktadır.
Kayıt
sistemi
her
vatandaşı
özgün
bir
nüfus
numarasıyla
tanımlar
ve
bu
tanımı
kalıcı
ikamet
adresleriyle
eşleştirir
ve
yalnızca
bir
yerde
kayda
olanak
tanır.
Yerel
ve
bölgesel
idareler,
ölüm,
doğum
ve
medeni
hal
gibi
diğer
kişisel
bilgileri
güncellemekle
yükümlüdür.
AGİT/ODIHR
İBM
muhatapları
genel
olarak
seçmen
kayıt
sistemine
güven
duyduklarını
ifade
ettiler.
Bir
seçim
döneminde
YSK
seçmen
listelerini
toplar
ve
İlçe
Seçim
Kurullarına
listeleri
asmaları
ve
kamunun
erişimine
açmaları
için
gönderiyor.
Listelerin
kontrolü
dönemi
olan
14
Mart'tan
8
Nisan'a
kadar
seçmenler,
seçmen
bilgilerinde
değişiklik
talep
edebilmektedir.
Bu
dönemden
sonra
değişikliklere
izin
verilmez
ve
adres
değişikliği
olan
seçmenler
eski
ikamet
adreslerine
göre
oy
kullanabilir.
Seçmenler
aynı
zamanda
YSK
web
sitesinden
de
seçmen
kayıtlarını
inceleyebilmektedir.
Toplamda
53,741,883
seçmen
ülke
içinde,
2,866,940
seçmen
de
ülke
dışında
kayıtlıdır.
Yurtdışında
yaşayan
seçmenler
yaşadıkları
ülkedeki
konsolosluk
ve
büyükelçiliklerde
kayıt
oldukları
sürece
oy
kullanabilmektedir.
Yurtdışında
seçim,
8-‐31
Mayıs
tarihleri
arasında
112
oy
kullanma
noktasında,
54
farklı
ülkede
gerçekleşecektir.11
Ankara'da
bulunan
bir
İlçe
Seçim
Kurulu
ülke
dışı
oy
kullanımını
koordine
etmek
ve
bu
oyların
sayımını
sağlamak
için
atanmış
durumdadır.
9
Anayasa
Mahkemesi
geçmişte
birkaç
bireysel
başvuru
değerlendirmiştir.
Bu
başvurular;
bazı
durumlarda
İlçe
Seçim
Kurulları
kararlarına
itiraz
etme
olasılığını,
cezaevinde
tutukluyken
vekil
seçilen
adaylarla
ilgili
kısıtlamaları
ve
siyasi
partilerin
Türkçe
dışındaki
dillerde
el
ilanları
bastırması
gibi
vakaları
da
içermektedir.
10
Bakınız
Söyler
v.
Türkiye
kararı,
Ocak
2014,
AİHM
hükümlü
mahpusların
seçme
hakları
üzerindeki
yasakları
suçun
ağırlığıyla
orantılı
olmadığına
hükmetmiştir.
2014
Yerel
ve
Cumhurbaşkanı
Seçimleri’nde
YSK,
AİHM
kararına
kısmen
değinen
kararlar
yayınlayarak
cezaevi
dışında
bulunan
hükümlülerin
oy
kullanmasına
izin
vermiştir.
11
Her
ülkede
oy
kullanılabilecek
gün
sayısı
o
ülkedeki
seçmen
sayısına
bağlı
olarak
1
ila
24
arasında
değişebilmektedir.
Oy
kullanma
aynı
zamanda
sınır
geçişlerinde
gümrük
kapılarında
da
mümkün
olabilecektir.