Nefret suçu ise mağdurun, mülkün ya da işlenen bir suçun hedefinin; gerçek veya hissedilen ırk, ulusal ya da etnik köken,
dil, renk, din, cinsiyet, yaş, zihinsel ya da fiziksel engellilik,
cinsel yönelim veya diğer benzer faktörlere dayalı olarak;
benzer özellikler taşıyan bir grupla gerçek ya da öyle algılanan bağlantısı, ilgisi, bağlılığı, desteği ya da üyeliği nedeniyle
seçildiği; kişilere veya mala karşı suçları da kapsayacak şekilde işlenen her türlü suçtur.
Nefret söylemi ve nefret suçu ırk veya etnik kökene dayalı ayrımcılığın izlenmesi kapsamında gündeme gelebilecek
kavramlar olmakla birlikte, izlemenin odağında yer alan konular olmayabilir.
Irk veya etnik köken temelinde ayrımcılık ile ırkçılık da
farklı kavramlardır. Irk ayrımcılığı siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel veya toplumsal yaşamın herhangi bir alanında,
insan hakları ve temel özgürlüklerin tanınmasını, uygulanmasını, bu hak ve özgürlüklerden yararlanılmasını ortadan
kaldırmak veya zayıflatmak amacına ya da etkisine yönelik;
ırk, renk, dil, din, milliyet, milli ya da etnik kökene dayalı her türlü ayrım, dışlama, kısıtlama ya da tercih anlamına
gelmektedir. Irk ayrımcılığı ayrımcılığın ırk veya etnik köken
temelinde gerçekleştirilmiş halidir.
Her suç bir nefret suçu
değildir. Bir suçun nefret
suçu olarak kabul edilebilmesi için ceza hukuku
anlamında bir suçun mevcut olması ve bu suçun
faili tarafından mağdurun
ait olduğu veya ait olduğu
düşünüldüğü gruba yönelik bir önyargı veya nefret
dolayısıyla işlenmesi gerekmektedir. Bir gruba yönelik önyargı veya nefret
dolayısıyla işlenen fiziksel
saldırı, şiddet ya da saldırı tehdidi, taciz, mülke ya
da eşyalara zarar verme,
ırkçı, nefret içerikli ya da
saldırgan duvar yazıları,
kundaklama, okulda ya
da iş yerinde zorbalık yapma vs. birer nefret suçu
oluşturabilir.
Irkçılık ise belirli gruplar hakkında önyargılara ve kalıp yargılara sahip olma;
ırkın, insan özelliklerini ve kabiliyetlerini belirleyen önemli bir etken olduğu
inancına dayanan veya bu inanç tarafından desteklenen, soy ile aktarılan veya
kültürel olarak edinilen farklılıkların bir ırkın diğer bir ırka göre üstün veya
aşağı olmasını belirlediğini savunan bir düşünce ve eylem biçimidir. Irkçı düşüncelerin dile getirilmesi ayrımcı bir söylem niteliğinde olsa da, tek başına bir
ayrımcılık oluşturmamaktadır. Irkçı ifadeler nefret söylemi oluşturabilecektir.
Ayrımcılık Yasağının Güncel Biçimleri
Ayrımcılık yasağının günümüzde ulusal ve uluslararası hukuk tarafından tanınan
çok sayıda biçimi söz konusudur. Aşağıda, ayrımcılığın ortaya çıkan güncel biçimlerle ilgili kısa bilgi verilmektedir.
Doğrudan Ayrımcılık
Ayrımcılığın en geleneksel biçimi doğrudan ayrımcılıktır. Doğrudan ayrımcılık aynı veya benzer konumda olan kişiler arasında fark yaratılmasını amaçlamaktadır. Doğrudan ayrımcılığı; bir kişi veya grubun, ayrımcılığın yasaklandığı nedenlerden (dil, etnik köken, vs.) birine dayalı olarak insan hak ve
özgürlüklerinden, aynı veya benzer konumda olduğu diğer kişilerle eşit bir
25
Untitled-1.indd 25
27.01.2016 21:43