BM Engelli Hakları Özel Raportörü Catalina Devandas’ın Açıklaması
COVID-19 ile Mücadele Sürecinde Engelli Nüfusa Dönük Alınması Gereken Tedbirler
CENEVRE (17 Mart 2020) – BM Engelli Hakları Özel Raportörü Catalina Devandas;
“Covid-19 (Kovid-19) pandemisi sırasında, engelliler yüksek risk grubunda olmalarına
rağmen, onları korumak için gerekli rehberlik ve desteği sağlamak adına çok az şey yapılmış
durumda,” diyor ve ekliyor:
“Engelliler, kendilerini terk edilmiş hissediyor. Sosyal mesafelenme ve kendi kendini izole
etme gibi sınırlayıcı önlemler, yemek, giyinmek ve öz bakım için başka insanların desteğine
ihtiyaç duyan kişiler için imkânsız olabilir. Engellilerin yaşamlarını sürdürebilmeleri
açısından bu destekler çok önemli ve devletler kriz boyunca bu desteklerin sürekliliğinin
sağlanması için ekstra sosyal koruma tedbirleri almalı.”
Devandas, engellilerin başkalarıyla temasını azaltmak ve kontaminasyon riskini ortadan
kaldırmak için makul düzenlemelerin yapılması gerektiğini vurguluyor. Engellilerin gelirlerini
güvence altına almak için evden çalışmaları veya ücretli izne ayrılmalarına dönük
düzenlemeler yapılması gerektiğini söyleyen Devandas; bu süre zarfında, engelli kişilere
destek veren aile üyelerinin ve bakım hizmeti veren diğer kişilerin de makul düzenlemelere
ihtiyaç duyabileceğini belirtiyor:
"İlave finansal yardımlara erişim, engelli kişilerin ve ailelerinin daha fazla kırılganlığa veya
yoksulluğa düşme riskini azaltmak için hayati önem taşıyor. Çok sayıda engelli, şu an askıya
alınmış durumda olan hizmetlere bağlı durumda ve yiyecek, ilaç stoklayabilecek ya da evlere
servis hizmetlerinin ekstra maliyetlerini karşılayabilecek maddi imkânlara sahip değil.”
Devandas, özellikle kapalı kurumlarda, psikiyatri kurumlarında ve hapishanelerde bulunan
engellilerin durumuna dikkat çekerek; tıbbi nedenlere bağlı olağanüstü hal uygulamalarının
yüksek kontaminasyon riski ve dış faktörlerin ihmali düşünüldüğünde, durumlarının endişe
verici olduğunu belirtiyor:
"Kısıtlamalar, hukuka uygun olarak şekillendirilmeli ve halk sağlığını korumak için en az
müdahaleci yöntemler kullanılmalıdır. Sevdikleriyle iletişimlerini sınırlandırmak, engellileri
kapalı kurumlardaki her türlü ihmal veya tacize karşı korunmasız bırakacaktır. Yaşadıkları
yapısal ayrımcılık nedeniyle, devletler bu nüfus grubuna karşı daha yüksek bir sorumluluğa
sahiptir.”
Devandas, engellilerin hayatta kalmalarının teminat altına alınması gerektiğini vurguladı ve
tıbbi kaynakların az olduğu durumlarda, hayat kurtaran önlemler de dahil olmak üzere sağlık
hizmetlerine erişirken engellilerin ayrımcılığa uğramaması için devletleri halk sağlığı acil
durumlarına özel net protokoller oluşturmaya çağırdı.
"Pandemi ile yüzleşmek için, koronavirüsün nasıl engelleneceği ve kontrol altına alınacağı
bilgisinin herkes açısından erişilebilir olması çok kritik. Ulusal sağlık otoritelerinin kamuya
Web adresi:www.esithaklar.org
e-posta: esithaklar@gmail.com
Adres: Gümüşsuyu mah. Ağa Çırağı sokak Pamir Apt no 7/1, Beyoğlu/ İSTANBUL