gayriresmi yerleşimlerde/kamplarda yaşayanlardan test sonucu pozitif çıkan ya da hastalığın belirtilerine sahip olanlar için, güvenli karantina ortamları kurmayı da içerecek şekilde pandemi yönetimi sağlanmasına öncelik verilmelidir. 3) Gayriresmi yerleşimlerde/kamplarda yaşayan herkesin; uygun fiyatlı, yaşadıkları yere yakın ve yeterli düzeyde su kaynağına, tuvalete, duşlara, hıfzısıhha hizmetlerine, maske, sabun, el dezenfektanı ve başka dezenfektan ürünlerine erişimleri sağlanmalıdır. Yerel temiz su kaynaklarına erişimi sınırlı olan toplulukların, su tankerleri ve/veya sondaj çalışmaları aracılığıyla temiz suya erişimleri acilen sağlanmalıdır. Hükümetler, temiz su ve hıfzısıhha hizmetlerini, yaşayanların katı hijyen önlemlerine ve fiziksel mesafe tedbirlerine uymalarını sağlayacak şekilde sunmalıdır. 4) Bölge sakinlerine, pandemiye karşı hükümetle birlikte etkili bir çalışma yürütebilmeleri için yerel topluluk yapılarının kurulması ve bu yapıların güçlendirilmesi konusunda yardım sağlanmalıdır. 5) Pandemi süresince, topluluk liderleriyle birlikte gayriresmi yerleşimlerde/kamplarda yaşayanlara yardımcı olacak acil durum planları geliştirilmeli ve bu planların yaygınlaştırılması sağlanmalıdır. Topluluk liderlerine Covid-19’a dönük güvenlik tedbirleri hakkında eğitimler verilmeli ve gereken hizmetlerin sağlanmasında temel hizmet personeline yardımcı olmaya teşvik edilmelilerdir. 6) Gayriresmi yerleşimlerde/kamplarda yaşayanların hiçbir ayrımcılığa uğramadan, topluluklarına en yakın yerdeki kamusal ve özel sağlık hizmetlerine erişebilmeleri ve ücretsiz Covid-19 testi yaptırabilmeleri sağlanmalıdır. Ulusal ve yerel düzeydeki pandemiyle mücadele planlarına geleneksel şifacılar da dâhil edilmeli ve sağlık hizmetleri virüsle temas eden herkes için erişilebilir olmalıdır. 7) Gayriresmi yerleşimlerdeki konut sahiplerinin, Covid-19’dan etkilenen nüfustan kira almamaları sağlanmalı; faturalarını ödeyemeyen hane halklarının elektrik ve su hizmetlerinin kesilmesi yasaklanmalıdır. Pandemi sonrası yaşanacak ekonomik zorlukları hafifletmek için borç affı planları uygulanmalıdır. 8) Gayriresmi yerleşimlerde/kamplarda yaygın olarak kayıt dışı ekonomi ile sağlanan temel hizmetlere erişim (gıda, su, yakacak, hijyen malzemeleri dağıtımı ve satışı, acil ulaşım sağlanması, çocuklara, engellilere, yaşlılara ve hastalara dönük bakım hizmeti gibi) evde kalma tedbirlerinden olumsuz etkilenmemelidir. 9) Kamuya dönük eğitim kampanyaları yapılmalıdır. Buna ek olarak, gayriresmi yerleşimlerde/kamplarda yaşayanların Covid-19, en iyi sağlık uygulamaları, hükümetin sağlık politikaları ve uygun destekler hakkındaki bilgilere düzenli erişimleri sağlanmalıdır. Bu bilgilere yerel dillerde erişim sağlanmalı ve sadece sosyal medya aracılığıyla değil, farklı mekanizmalar vasıtasıyla bilginin yayılması sağlanmalıdır. 10) Gayriresmi yerleşimlerde/kamplarda yaşayanların çoğunluğu kayıt dışı ekonomiyle yaşamını sürdürebilmektedir. Bu nüfusun pandeminin yol açtığı ekonomik gerilemeden orantısız bir şekilde etkilenmesinin önüne geçilebilmesi için, Covid-19 dolayısıyla kayıtlı ekonomiye sunulan finansal yardımlardan faydalanabilmeleri sağlanmalıdır. Web adresi:www.esithaklar.org e-posta: esithaklar@gmail.com Adres: Gümüşsuyu mah. Ağa Çırağı sokak Pamir Apt no 7/1, Beyoğlu/ İSTANBUL