BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 1 KASIM 2015 MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU Seçim sürecinde 5 yurttaş seçmen kütükleri kaydı ve 1 yurttaş oy kullanma hakkı ihlali ile ilgili platforma başvuru yapmıştır. Bu başvurulara ilişkin ayrıntılı bilgiler ilgili başlıklar altında yer almaktadır. Seçim sürecinde 9 ayrı kuruma yapılan 15 bilgi edinme başvurusunun bilgileri, başvuruyu yapan yurttaşlar tarafından platformumuza iletilmiştir. 1 Kasım seçimlerinin bağımsız gözlem çalışması 40 sivil toplum örgütünün 9 katılımı ile 20 ilde 390 Oy Verme Yeri’nde (OVY) 955 sandıkta oy verme işlemi, 255 sandıkta ise oy sayım işlemi izlenmiştir. Seçim Gözlemi 3 ayrı standart formla yapılmıştır. Gözlemciler tarafından doldurulan formlar SPSS 21.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Gözlem yapılan iller; Adana, Adıyaman, Ağrı, Ankara, Antalya, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Hatay, Mersin, İstanbul, İzmir, Kırklareli, Konya, Manisa, Muğla, Şanlıurfa, Şırnak, Trabzon ve Van’dır. Seçim sonrası; seçim sonuçlarına yapılan itiraz ve şikâyetler ile sonuçlar değerlendirilmeye çalışılmıştır. YSK tarafından verilen ve yargı denetimine tabi olmayan bu işlemlerin hukuka uygunluğu veya eşit muameleyi içerip içermediği konusunda net bir bilgiye ulaşılamadığından bu yönde derinlemesine bir hukuki analiz de mümkün olmamıştır. Bu nedenle de seçim sonrası süreç değerlendirilirken ancak gazete haberleri ve bu konudaki bazı sayısal verilere yer verilebilmiştir. Oy verme yerlerinde yapılan gözlemlerdeki tespitlerden kişi isimleri ve sandık numaraları, basına yansıyan durumlar dışında kalan özel bilgiler ilgili kişilerin olumsuz sonuçlarla karşılaşabileceği düşüncesiyle çıkartılmıştır. Bu rapordaki bilgiler hiçbir biçimde tüm ülkedeki veya izleme yapılan illerdeki tüm durumu yansıtmamakta sadece tespit edilebilen durumları ifade etmektedir. Seçim Mevzuatında Eşitsizlik Yaratan Hükümler Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 67. Maddesinde, seçimlerin serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı yönetim ve denetimi altında yapılmasını ve 18 yaşını dolduran tüm yurttaşların seçme haklarını kullanmasını garanti altına almaktadır.10 Bu madde genel uluslararası kriterleri karşılamaktadır. Ancak, Türkiye mevzuatında seçme ve seçilme hakkına ilişkin düzenlemelerin bir kısmı ayrımcılık içermektedir. Anayasa’daki düzenlemeler; Milletvekili seçilme yeterliliği “MADDE 76- (Değişik: 13/10/2006-5551/1 md.) Yirmi beş yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir.”11 9 Bknz EK 1 Gözlem Çalışmasına Katılan Sivil Toplum Örgütleri 10 http://www.tbmm.gov.tr/anayasa.htm 11 http://www.tbmm.gov.tr/anayasa.htm 8 1 Kasim gözlem raporu.indd 8 21.02.2016 02:13