koordinasyonu ile etkili, adil bir ekonomik iyileşmenin sağlanması için tüm devletlerin ortak girişimini içermektedir. Korunmasız ve dezavantajlı grupların yanı sıra en az gelişmiş ülkeler dâhil olmak üzere kırılgan ülkeler ile çatışmalı ve çatışma ertesi durumdaki ülkelerin ihtiyaçları bu türden uluslararası çabaların merkezinde olmalıdır. 20. Taraf Devletlerin, Covid-19 ile mücadeleye dönük küresel çabalara dair sınırlarının ötesinde yükümlülükleri bulunmaktadır. Özellikle, gelişmiş devletler dünya genelinde pandeminin en yoksul kurbanlarının hayati malzemelere erişimini engellemekle sonuçlanacak tıbbi teçhizatın ihracatına sınır koyma gibi kararlardan kaçınmalıdır. Ayrıca Taraf Devletler tek taraflı sınır tedbirlerinin zaruri ya da gerekli malzemeler, gıda hammaddeleri ve sağlık gereçlerinin akışını engellemediğinden emin olmalıdır. Ulusal tedariği sağlama amacına dayalı her türlü kısıtlama orantılı olmak ve diğer ülkelerin acil ihtiyaçlarını göz önüne almak durumundadır. 21. Devletler ayrıca, borç azaltmayı mümkün kılacak mekanizmaların sağlanması gibi tedbirlerle, gelişmekte olan ülkelerin pandemi ile mücadeledeki mali yükünü hafifletmek için uluslararası finans kurumlarındaki oylama yetkilerini kullanmalıdır. Taraf Devletler ayrıca, Covid-19 ile ilgili tanı, ilaç ve aşılar gibi bilimsel ilerlemelerin avantajlarına evrensel erişim sağlamak için uygulanabilir fikri mülkiyet rejimlerinde esneklikleri veya diğer düzenlemeleri teşvik etmelidir. 22. Ekonomik ve mali nitelikteki tek taraflı yaptırımlar sağlık sistemlerini zayıflatır ve özellikle tıbbi teçhizat ve malzemenin satın alınması bağlamında koronavirüs ile mücadele çabalarını baltalayabilir. Salgından etkilenen ülkelerin Covid-19 pandemisi ile etkili bir şekilde mücadele etmek için ihtiyaç duydukları kaynaklara erişebilmelerini sağlamak adına bu tür yaptırımlar kaldırılmalıdır.10 23. Salgın hastalıklar, ulus aşırı tehditlerle yüzleşmek için uluslararası bilimsel işbirliği ihtiyacının önemli bir örneğidir. Virüs ve diğer patojenler sınırları tanımazlar. Yeterli önlemler alınmazsa, yerel bir salgın yıkıcı sonuçları olan bir pandemiye hızla dönüşebilir. DSÖ’nün bu alandaki rolü esastır ve bu yüzden desteklenmelidir. Pandemilerle etkili bir şekilde mücadele etmek, ulusal çözümler yetersiz olduğundan devletlerin uluslararası işbirliğine yönelik daha güçlü taahhütler vermesini gerektirir. Gelişmiş uluslararası işbirliği, örneğin potansiyel patojenlere dair bilimsel bilgilerin paylaşılması yoluyla, devletlerin ve uluslararası örgütlerin, özellikle DSÖ'nün pandemilere hazırlığını artırmalıdır. Uluslararası işbirliği ayrıca pandemiye dönüşme potansiyeline sahip salgın hastalıklar hakkında devletlerin zamanında sağladığı şeffaf bilgilere dayanarak erken uyarı mekanizmalarını iyileştirmelidir. Bu, en iyi bilimsel kanıtlara dayanan, salgınları kontrol etmeyi ve bir pandemiye dönüşmelerini önlemeyi amaçlayan erken müdahaleleri mümkün kılacaktır. Bir pandemi gelişirse, özellikle tıbbi alandaki en iyi bilimsel bilgi ve uygulamaların paylaşılması, hastalığın etkisini hafifletmek ve etkili tedavilerle aşıların bulunmasını hızlandırmak için çok önemli hale gelir. Nihayetinde pandeminin ardından birtakım dersler çıkarmak ve gelecekteki olası pandemilere hazırlığı artırmak için bilimsel araştırmalar teşvik edilmelidir. 10 Bkz. Komite’nin ekonomik yaptırımlar ve ekonomik, sosyal ve kültürel haklara saygı arasındaki ilişkiye dair 8 numaralı genel yorumu. Web adresi:www.esithaklar.org e-posta: esithaklar@gmail.com Adres: Gümüşsuyu mah. Ağa Çırağı sokak Pamir Apt no 7/1, Beyoğlu/ İSTANBUL