BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 30 MART 2014 MAHALLİ İDARELER İLE MAHALLE MUHTARLIKLARI VE İHTİYAR HEYETLERİ SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU
Ne Gibi Bir Baskı Ortamı Olduğuna
İlişkin Açıklama
Sıklık
Geçerli Oran
KOLLUK
66
70,9677
SİY. PAR. BASKI
10
10,7527
KABINDE YONLENDİRME
11
11,8280
SANDIK ALANINDA YONLENDİRME
1
1,0753
GERGINLİK
1
1,0753
TARTIŞMA
3
3,2258
LİSTE KONTROL
1
1,0753
93
100
TOPLAM
Doldurulan formlarda bir baskı ortamı olmayan durumlarla
gizlilik konusunda sorun yaşanmayan durumlar arasında da
bir paralellik görülmüştür.
Kampanya faaliyeti yürütülmeyen yerler ile baskı olmayan oy
verme yerlerinin diğer olasılıklara göre daha fazla olduğu anlaşılmıştır.
Baskı konusundaki açıklamalara bakıldığında, kolluk kuvvetlerinin seçim alanlardaki varlığının
farklı şekillerde olabildiği görülmektedir. Adana’da doldurulan bir gözlem formunda “Polisler
koridorlarda dolaşıyorlardı sayım yapılırken polislerin koridorda dolaşamayacağını söyleyince
yetkimiz var dediler ve sert davrandılar”; Diyarbakır’da pek çok okulda polislere ilişkin farklı
açıklamalar yapılmıştır: “Her sınıfın kapısına 6-7 m. Mesafede masada 1-2 polis oturuyordu. Ayrıca koridorun sonunda 10 tane polis oturuyordu.”; “Neredeyse her kapıda polis vardı”; “Polisler
koridorda ve sınıf kapılarında duruyor” (iki okulda); “Sandığa 5 metre mesafede polisler duruyordu”; “Bütün koridorlarda güvenlik güçleri vardı”(iki ayrı okulda); Mersin- Tarsus’ta yapılan
bir gözleme göre “Askerler resmi ve silahlı olarak oy verme yerinin içine girdi”. Eskişehir’de bir
gözleme göre; “1250-1251 nolu sandıkların bulunduğu sınıflarda uğultu olduğu gerekçesiyle
polis seçmenleri zorla çıkarmaya çalıştı. Sınıfa giren polislerin üzerinde açıkça görülebilir şekilde
silah vardı”. Ağrı’da bir okuldaki gözleme göre, “halkı tedirgin edecek şekilde polis vardı.” Ş.Urfa
Siverek’te bir oy verme yerinde yapılan gözleme göre “Sandık başında polisler sandık kurulu ile
birlikte oturuyordu” ve Ş.Urfa- Haliliye’de “polis memurları çok fazlaydı halk polis korkusundan
tedirgindi.” Van’daki gözlemlerde bir okulda “Polis salonlarda bulunuyordu.”; bir başka okul
“polisler sandığa çok yakın mesafede duruyor.”; “Güvenlik görevlisi koridorda kelepçe ile dolaşırken uyardık.” Şeklinde açıklamalara yer verilmiştir. İstanbul’da yapılan bir gözlemde ise oy
verme yerinde hiç güvenlik görevlisi bulunmadığı ifade edilmiştir.
Siyasi parti ve adayların baskıları konusundaki açıklamalara göre ise; Diyarbakır’da beş sandıkta “muhtarlar propaganda yapıyordu”; Adana’da bir okulda “parti üyeleri oy kullanmak isteyen
seçmenleri oy kullanacakları sandığın bulunduğu sınıfın kapısına kadar ablukaya alıyorlardı.”;
Eskişehir’de bir okulda on sandık formunda “İl meclis adayı olduğu anlaşılan kişiler oy verme yerini ziyarete geldiler, partileri anlaşılamadı” denmiştir. Bir başka gözlem ise Yalova’da yapılmıştır: “Oy
verme yeri adaylardan birinin oy kullanma mekanı olduğu için parti temsilcileri ve il yöneticilerinden oldukça kalabalık gruplar okulun girişinde bulunuyordu. Diğer parti üyeleri de aynı nedenle
36