BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 30 MART 2014 MAHALLİ İDARELER İLE MAHALLE MUHTARLIKLARI VE İHTİYAR HEYETLERİ SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU Seçmen Eğitimi Türkiye’de seçim düzenlenmesi ve yürütülmesinden sorumlu otorite olan YSK seçim sürecine ilişkin bilgilendirmeleri Türkçe ve yazılı olarak yapmaktadır. Yine YSK tarafından radyo ve televizyonlar için duyurular hazırlanmakta bu duyurular da sadece Türkçe olarak yapılmaktadır. YSK seçimler öncesinde oy kullanmaya ilişkin olarak Radyo Televizyon Kuruluşları için Türkçe kısa filmler hazırlamaktadır. YSK tarafından yapılan bu çalışmalar dışında siyasi partiler ve adaylar seçmen eğitimine dönük faaliyetlerde bulunabilmektedir. Seçmenlerin eğitimine yönelik olarak YSK tarafından hazırlanan basılı ve görsel materyaller Türkçe ve okuma yazma bilmeyen seçmenler ve görme ve işitme engelli seçmenler için tasarlanmamakta ve bu seçmenler yok sayılmaktadır. Oysa uluslararası sözleşmeler bu durumda bulunan seçmenlerin haklarını etkili olarak kullanabilmesi için devletlerin gerekli önlemleri almasını zorunlu kılmaktadır. İnsan Hakları Komitesi 23 No’lu Genel Yorum 36 “… Okuma yazma bilmeme, dil sorunları, yoksulluk veya seyahat özgürlüğünün engellenmesi gibi oy kullanma hakkına sahip kişilerin bu haklarını etkili şekilde kullanmalarını engelleyecek zorluklara karşı olumlu tedbirler alınmalıdır. Oy kullanma hakkıyla ilgili bilgi ve materyaller azınlık dillerinde de mevcut olmalıdır. Fotoğraf ve semboller gibi metotlarla okuma yazma bilmeyen seçmenlerin oylarını nasıl kullanacaklarına ilişkin yeterli bilgi edinmeleri sağlanmalıdır…” Türkiye’de bütün seçmenler için erişilebilir ve sistematik bir seçmen eğitimi yapılmamaktadır. YSK tarafından sınırlı seçmen eğitimi ise bazı seçmen gruplarının seçimlerle ilgili yeterli düzeyde bilgilendirilmesini sağlamamaktadır. Seçmen eğitiminde kullanılan materyaller bazı seçmen gruplarını yok saymakta ve dışlamaktadır. Görme ve işitme engelliler, okuma yazma bilmeyenler ve Türkçe bilmeyen yurttaşlar seçim sürecinde yeterli bilgilenme haklarını kullanamamaktadır. Seçmen Eğitimi ile ilgili tespitler: • Seçmen eğitimi için üretilen basılı materyaller okuma yazma bilmeyen, Türkçe bilmeyen ve görme engelli seçmenler için uygun değildir, • Seçmen eğitimi için üretilen görsel/sesli materyaller görme ve işitme engelliler ile Türkçe bilmeyen seçmenler için uygun değildir, • Seçmen eğitimleri için materyallerin hazırlanması sürecinde dezavantajlı gruplarla çalışan sivil toplum örgütlerinin görüşleri alınmamaktadır, 36İnsan Hakları Komitesi 23 No’lu Genel Yorum. Türkçe çevirisi için bkz. Lema Uyar (derleyen ve çeviren), Birleşmiş Milletler’de İnsan Hakları Yorumları: İnsan Hakları Komitesi ve Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi 1981-2006, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2006 20