BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 30 MART 2014 MAHALLİ İDARELER İLE MAHALLE MUHTARLIKLARI VE İHTİYAR HEYETLERİ SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU
Oy Verme Yerlerinin Erişilebilirliği
Türkiye’de pek çok kamusal mekandaki erişim sorunu gibi oy verme yerleri de fiziksel engelli
ve yaşlı seçmenlerin erişimine uygunluk bakımından sorunludur. 2011 genel seçimlerinin
izlenmesi sonucunda da ortaya çıktığı üzere pek çok oy verme yerinde engellilik durumu seçmen kütüğünde belli olmasına rağmen sandıklarının zemin katlarda olmayabildiği ve pek çok
okulda ya asansör olmadığı veya olsa bile çalışmayabildiği ya da tekerlekli sandalye girecek
genişlikte olmadığı veya sandık zemin katta olmasına karşın bina girişinin ve sınıfa erişimin
engellilere uygun olmaması gibi sorunlar yaşanabilmekte ve her seçimde kucakta taşınarak oy
kullanmaya çalışan veya oy kullanamayan engelli seçmenler olmaktadır. 2011 seçimlerinde
bu tür bir oy kullanamama durumu üzerine ilgili seçmen idari yargıda dava açarak YSK’dan
tazminat almıştır. Platformumuz tarafından 2011 seçim gözlemi raporu bu davada delil olarak
mahkemeye sunulmuş ve kararda zikredilmiştir. Bunun da ötesinde, fiziksel engellilere ilişkin
seçmen kütüğünün oluşturulmasında ve engellilerin kendilerinin bu konuda kayıt olması zorunluluğu engelli seçmenler açısından bir dezavantaj olmaya devam etmektedir. Bu nedenlerle
sandık başına hiç gitmemeyi tercih eden engelli bireyler olabileceği de dikkate alınmalıdır.
Oy verme yerlerinin engellilerin erişimine uygun olmaması başlı başına doğrudan ayrımcılık
sorunudur. Oy verme yerlerinin fiziksel engellilerin erişime uygun olup olmadığının saptanabilmesi için gözlemciler bina girişinde rampa olup olmadığını veya düz zemin olup olmadığı,
binada asansör olup olmadığı ve tekerlekli sandalyeye elverişli olup olmadığı, ayrıca engelli
seçmenleri yönlendirecek personel olup olmadığı sorulmuştur.
Bina Girişi Düz Zemin Mi
DÜZ ZEMİN
İller Bazında Bina Girişleri
GİRİŞ DÜZ ZEMİN
SIKLIK
GEÇERLİ ORAN
EVET
149
36,4303
İL
HAYIR
260
63,5697
TOPLAM
409
100
Gözlem sonuçlarına göre izlenen oy
verme yerlerinin sadece %36’sinin girişi düz zemindir. İllere göre sayılara
bakıldığında da bütün illerde girişi
düz zemin olmayan oy verme yerlerinin çoğunlukta olduğu görülmektedir.
EVET
HAYIR
TOPLAM
ADANA
15
23
38
ADIYAMAN
0
4
4
AĞRI
0
9
9
ANKARA
7
2
9
DİYARBAKIR
10
17
27
ELAZIĞ
2
9
11
ESKİŞEHİR
5
24
29
HATAY
14
4
18
MERSİN
14
28
42
İSTANBUL
5
25
6
İZMİR
23
32
55
MANİSA
7
13
20
ORDU
2
4
6
TRABZON
18
8
26
Ş.URFA
6
24
30
VAN
20
30
50
YALOVA
1
4
5
TOPLAM
149
260
409
Bina girişinde rampa olup olmadığına bakıldığında ise oy verme yerlerinin %56’sında rampa
bulunmadığı, illere göre bakıldığında da İzmir dışında bütün illerde rampa bulunmayan okulların çoğunlukta olduğu görülmektedir.
28