gerginlik)”, “kameramanlar ve çekim ekipleri oy kullanma yerinden canlı yayın yapıyorlardı, sınıf bu nedenle çok kalabalıktı.” Şeklinde aktarımlarda bulunulmuştur. Ağrı’da da pek çok sandıkta yoğun polis varlığı gözlenmiş ve bir sandıkta “sandık kurulunun seçmenlere süreci açıklamasına müdahale ediyordu.”, “polis sandık çevrelerinde müdahale ediyor”, “oy verme sınıfının kapısının hemen girişinde durup, seçmenleri sıraya sokuyorlardı”. Ordu’da bir sandıkta polisler için “Parti görevlisi gibi çalışıyorlardı.” gözlemine yer verilmiştir. Tüm bu deneyimler başta kolluk kuvvetleri olmak üzere yetkisiz kişilerin bulunabildiği ve kimi zaman usule aykırı müdahaleler yapılabildiğini ortaya çıkarmaktadır. Oy kullanma usulüne ilişkin gözlemler Seçim gününe ilişkin önemli bir unsur da oy kullanma usullerine uyulup uyulmamasıdır ve bu nedenle gözlemciler usule uygunluğu gözlemişlerdir. Bu kapsamda, seçim materyalleri, kimlik gösterme, işaretleme, oy pusulasının damgalanması, imza atılması, oy sürecinin seçmenlere açıklanması, gizliliğe uyulup uyulmadığı, görme engelli veya okuma yazma/Türkçe bilmeyenlere kimin eşlik ettiği, sandıkta yardımcı olunup olunmadığına yönelik sorular soruluştur. Gözlenen 1483 sandıkta 9’unda seçim materyallerinde eksiklik saptanmış; 6 sandıkta kimlik göstermeme durumu gözlenmiş; 40’ında seçmenlerin adlarının üzerinin seçmen listesinde işaretlenmediği; 147’sinde (%10,33) oy pusulalarının seçmenlere verilmeden önce damgalanmadığı, 15’inde seçmenlerin oy pusulalarını aldıktan sonra seçmen listesini imzalamadığı görülmüş; 1411 sandıktan 394’ünde (%27,92) seçmenlere oy verme sürecinin açıklanmadığı, 1445 sandıktan 55 sandıkta (%3,8) seçmenlerin oylarını gizli olarak kullanmadığı ve gizlilik sorununun en fazla Diyarbakır’da yaşandığı gözlenmiştir. Bu sonuçlar içerisinde en çarpıcı olanı seçmenlere açıklama yapılmamasına ilişkin %27,92’lik orandır. Yerel seçimlerde oyların üç ayrı zarfa konulması gereği nedeniyle bu açıklamanın yapılmaması çok fazla geçersiz oya neden olabilecek bir unsurdur. Oy Verme Alanında Seçim Materyallerinde Eksik Var Mıydı? Varsa Hangisiydi? Sıklık Oran Geçerli oran 1440 97,1005 99,3789 KABİN 1 0,0674 0,0690 ZARF 2 0,1349 0,1380 DİĞER 6 0,4046 Toplam 1449 97,7073 Kayıp 34 2,2927 1483 100 YOK Gn. Toplam Sıklık Oran Geçerli oran EVET 1452 97,9096 99,5885 0,4141 HAYIR 6 0,4046 0,4115 100 Toplam 1458 98,3142 100 Kayıp 25 1,6858 1483 100 Gn. Toplam Oy Kullanan Seçmenlerin Adlarının Üzeri Seçmen Listesinde İşaretlendi Mi? Sıklık Oran Geçerli oran EVET 1385 93,3918 97,1930 HAYIR 40 2,6972 Toplam 1425 96,0890 Kayıp 58 3,9110 1483 100 Gn. Toplam Yurttaşlar, Oy Kullanmalarına İzin Verilmeden Önce Gerekli Kimliklerini Gösterdiler mi? Oy Pusulaları, Seçmenlere Verilmeden Önce Damgalandı Mı? Sıklık Oran Geçerli oran EVET 1276 86,0418 89,6697 2,8070 HAYIR 147 9,9123 10,3303 100 Toplam 1423 95,9541 100 Kayıp 60 4,0459 1483 100 Gn. Toplam 39