Kaynak: Kristal-İş
hizmetlerini, bankacılık hizmetlerinde ekonomik veya finansal
istikrarı bozucu nitelikte ise Bakanlar Kurulu bu uyuşmazlıkta
engellenmesi
Kristal-İş eylemi)
grev ve lokavtı altmış gün süre ile erteleyebilir” hükmü eklendi.
Böylece Anayasa Mahkemesi’nin 2014 yılında iptal ettiği, şehir
içi toplu ulaşım ve bankacılık sektöründeki grev yasakları, 678 sayılı KHK
ile dolaylı olarak geri getirildi. Dahası “finansal istikrarı bozucu grev” ifadesi
mevzuata girmiş oldu ve ekonomik nedenlerle grev ertelemenin önü açıldı.
Sendikası - (2017
- Grev hakkının
OHAL döneminde grev ertelemeleri, OHAL mevzuatı ile değil 6356 sayılı yasa
hükümlerine göre yapılmış olsa da bunların, OHAL uygulamasının bir parçası
olduğu, bizzat Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan
tarafından, işveren örgütlerinin toplantılarında altı çizilerek vurgulandı.
Erdoğan, Yönetim Kurulu üyeleri arasında Siemens, Bosch, Unilever
gibi başlıca Avrupa kökenli şirketlerin Türkiye temsilcilerinin bulunduğu
Uluslararası Yatırımcılar Derneği’nin (YASED), 12 Temmuz 2017 tarihinde
düzenlediği toplantıda şu ifadeleri kullandı:
“Olağanüstü hali biz iş dünyamız daha iyi çalışsın diye yapıyoruz. Şimdi grev
tehdidi olan yere OHAL’den istifade ile anında müdahale ediyoruz. Diyoruz ki
‘Hayır, burada greve müsaade etmiyoruz; çünkü iş dünyamızı sarsamazsınız.’
Bunun için kullanıyoruz biz OHAL’i [alkışlar].”19 Böylece, grev ertelemelerinin
OHAL uygulamasının bir parçası olduğu, grevin bir hak değil tehdit olarak
görüldüğü, net bir biçimde ortaya konmuş oldu. Burada rapor açısından dikkat
19 https://www.evrensel.net/haber/326078/erdogandan-itiraf-ohalle-grevlere-musaade-etmiyoruz
32
OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI
AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I
Kaynak: Petrol-İş
Sendikası - (2018
- Petrol-İş Sendikası grev erteleme
kararı eylemi)
çekici olan nokta, söz konusu kuruluşun ya da üye şirketlerin,
Avrupa sosyal politikası içindeki yerleşik bir sosyal hakkın
kullanımı hakkındaki bu yaklaşım konusunda, toplantı veya
sonrasında bir açıklama yapmamış olmalarıdır.
OHAL Sonrası
OHAL resmi olarak Temmuz 2018’de sona erse de bu dönemde, KHK’larla
oluşturulan mevzuat, valiler ve kaymakamlara verilen geniş yetkilerle fiilen
devam etti. İşçi eylemlerine karşı sert ve tavizsiz tutum, OHAL sonrasında
başka örneklerde de gözlemlendi. Birkaç örnek şöyle sıralanabilir:
6 Kasım 2018’de, Çiğli Organize Sanayi Bölgesi’ndeki TARİŞ fabrikasında,
yedi işçi DİSK/Gıda-İş Sendikası üyesi oldukları gerekçesiyle işten çıkarıldı.
Mesai bitiminde, işçilerin çalışma arkadaşları servislere binmeyerek işten
atılan arkadaşlarının işe geri alınmaları için fabrikada eyleme başladı. Bunun
üzerine fabrikaya gelen polis, 65 işçiyi gözaltına aldı. 65 kişiden 33’ü sabah
saatlerinde, diğer işçiler ise ilerleyen saatlerde serbest bırakıldı.
22 Kasım 2018’de, Ankara’da, Toplu Konut İdaresi’nin (TOKİ) inşaatlarında
çalışan bir grup işçi, iki yıldır alamadıkları ücretleri için iş bırakarak Ankara
T Ü R K I Y E ’ D E K I E M E K H A K İ H L A L L E R I TA B L O S U
33