Kaynak: Evrensel - (BMİS
oldukları Türk-Metal Sendikası’ndan43 istifa ederek DİSK’e
bağlı Birleşik Metal-İş Sendikası’na (BMİS) yönelmeleri
üzerine işveren, bu sendikanın ve bağlı bulunduğu uluslararası işkolu
federasyonu IndustriALL’un da katılımıyla yapılan görüşmelerde, işyerinde
bir sosyal diyalog mekanizması oluşturulmasını kabul etti. Bunun için işçi
temsilcilerinin seçileceği bir seçim öngörüldü ancak günler öncesinde, işveren
seçimi iptal etti. Ayrıca aralarında sendika temsilcilerinin de bulunduğu 60
işçiyi işten çıkarttı. Bu durumu protesto eden Renault işçileri de işverenin
fabrikaya çağırdığı güvenlik güçleri tarafından dağıtıldı ve bazıları gözaltına
alındı. Ardından çeşitli baskılarla işten çıkmaya zorlanan çok sayıda işçi oldu.
500’e yakın işçi, tazminatını alarak istifa etmeye zorlandı. İşçilerin bir bölümü
kıdem tazminatı haklarını da alamadan çıkartıldı. İşten çıkartılanlar arasında,
işçilerin seçtiği temsilciler de vardı. Daha sonra dava açan yaklaşık 150 işçi,
işten çıkartılmalarının sendikal nedenlerle olduğunu tespit eden mahkeme
tarafından, sendikal tazminat almaya hak kazandı.
Renault eylemi)
Fabrika önündeki protestolara katılan 35 sendika şube yönetici ve işçi
ile sendika Uluslararası İlişkiler Uzmanı Eyüp Özer hakkında, Toplantı ve
Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefetten dava açıldı. Dava sonunda 5 ay
hapis cezası alan işçilerin cezası, koşullu olarak (ilgili mevzuattaki hükmün
Kaynak: Birleşik Metal-İş
açıklanmasının geri bırakılması-HAGB- mekanizmasıyla)
ertelendi. Sonuçta 500’ün üstünde Renault işçisi,
benimsemedikleri bir sendikadan ayrılarak bir başka sendikaya geçme
iradesinin bedelini – Anayasa’nın 51. ve 6356 sayılı yasanın 17. maddelerinde
yer alan sendika özgürlüğü hükümlerine, ILO’nun onaylanmış 87 no’lu
sözleşmesinin varlığına karşın (ki Renault, KÇS’de bu sözleşmeye atıf vardır)işlerinden olarak ödemiş oldular.
Sendikası
Baldur Süspansiyon:44
Bilgi
İspanyol Muebles Y Ballestas Hıspano-Alemanas S.A. (MBHA) şirketi,
otomotiv sektöründe araçlar için yay üretmektedir. Mercedes, Man, Isuzu,
Renault vb. birçok otomotiv üretici firmanın tedarikçisidir. Şirketin etik
kodu45 dışında tedarikçisi olduğu şirketlerden bazılarının imzaladığı küresel
çerçeve sözleşmeler de bulunmaktadır.46
MBHA’nın bir yatırımı olarak Şekerpınar Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet
yürüten Baldur Süspansiyon Fabrikası, kamyon makasları üretir. Mercedes’in
44 Konuya ilişkin bilgiler, referans verilen kaynakların dışında, Birleşik Metal-İş Sendikası Uluslararası İlişkiler Servisi
43 Türk-İş’e bağlı Türk-Metal Sendikası, metalürji işkolunda devletin desteğiyle oluşmuş, işveren örgütü MESS ile şaşırtıcı
yazışmalarından derlenmiştir.
yakınlıkta bir ilişki içinde bulunan, işkolunun en büyük sendikasıdır. İşveren ve devletten bağımsız bir niteliğe ve sendika içi
demokrasiye sahip olmadığı için, uluslararası sendikal camiada da uzun yıllardır kabul görmemiş bir yapıdır. Konuyla ilgili
45 https://mbha.com/descargas/
kapsamlı bir araştırmada, üyeleriyle yapılan görüşmelere dayanarak “otokrotik sendika” olarak nitelenmiştir. Nichols Theo
- Suğur, Nadir, “Global İşletme ve Yerel Emek: Türkiye’de İşçiler ve Modern Fabrika”, İletişim Yayınları, İstanbul, 2005.
50
OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI
AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I
46 https://mbha.com/tr/customers/
AV RUPA SERMAYELI İŞLE TMELERDE YAŞANAN KOLEK TIF İŞÇI HAK L ARI İHL AL VAK AL ARINDAN ÖRNEK LER
51