RAPOR KAPSAMI Bu raporun iki temel hedefi vardır. Birincisi Türkiye’nin yakın döneminde 2016’da resmi olarak ilan edilip 2018’de sona erdirilen Olağanüstü Hal (OHAL) rejimi altında ve fiilen süren olağanüstü koşullarda, işçilerin temel kolektif haklarının kullanımında ortaya çıkan ihlallere dair bir bakış açısı sunmak. İkincisi ise Avrupa kökenli ya da Avrupa ile ilişkili işletmelerde söz konusu hakların kullanımında ortaya çıkan ihlallere dair bir perspektif sunmak. Raporda basın taramaları, çeşitli kurumların ilgili raporlarındaki verilerin derlenmesi ve mevzuat ve uygulamadaki süreçlere dair yargı kararlarının özetlenmesi gibi yöntemlerin yanı sıra; sendika uzmanları, yöneticileri ve hak ihlaline maruz kalan işçilerle yapılmış mülakatlardan yararlanılmıştır. Raporun ilk bölümünde, OHAL süreci ile ulusal ve uluslararası mevzuatın anlaşılabilmesi için kısa bir bilgilendirme yapılmış, bu süreçte yaşanan kolektif işçi hak ihlali vakaları sunulmuş, ardından Avrupa sermayesinin ekonomik ve istihdam açısından Türkiye’deki konumu ortaya konmuştur. İkinci bölümde de Avrupa kökenli/ilişkili işletmelerde yakın zamanda yaşanan sendikal hak ihlallerine dair örnek olaylar sunulmuştur. En sona ise Covid-19 salgınının işçi haklarına etkilerine dair ilk gözlemlere ilişkin özet bir bölüm eklenmiştir. TÜRKIYE’DE İŞÇILERIN KOLEKTIF HAKLARININ GENEL DURUMU Tarihi boyunca emeğin hakları konusunda Türkiye Cumhuriyeti’nde özgürlükçü bir bakışın ve uygulamanın egemen olduğunu söylemek doğru olmaz. Cumhuriyet tarihinin ilk iş kanunu olan 1936 tarih ve 3008 sayılı 6 OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I TÜRKIYE’DE İŞÇILERIN KOLEK TIF HAKL ARININ GENEL DURUMU 7