Mahkeme, Sözleşme’nin 3. maddesinin(insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı) ihlal edildiğine hükmetmiştir. Mahkeme özellikle, başvuranın süregelen tutulma işleminin engelliliği nedeniyle kendiliğinden insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele teşkil etmemesine rağmen, başvurana sağlanan fiziksel rehabilitasyonun yetersiz olmasının ve cezaevi yerleşkesinin başvuranın engelliliğine uyumlaştırılmamış olmasının Sözleşme’nin 3. maddesinin ihlali anlamına geldiğini tespit etmiştir. Mahkeme ayrıca bu davada, hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere uygun duşların mevcut olmadığı koşullarda başvuranın yıkanması için bir hücre arkadaşından yardım almış olmasının Devletin sağlık ve güvenliğe ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmesi için yeterli olmadığını kaydetmiştir. 24 Tutuklama tedbirinin aynı zamanda zihinsel engellilere uygulanmasında da karşımıza çeşitli sorunlar çıkmaktadır. Zihinsel veya ruhsal hastalığı olan engelli bireylerin suç işlemeleri halinde cezai ehliyetlerinin tespiti Adli Tıp Kurumu’nca yapılmaktadır. Bu tespitin yapılmasındaki süreç uzayabilmekte, dolayısıyla da engelli bireyin bu süreci tutuklu olarak geçirmesi söz konusu olabilmektedir. Bu durum da tutuklu zihinsel engellinin ruh sağlığını olumsuz yönde etkilemekte Avrupa İnsan Hakları Sözleşme’nin 3. Maddesinde yer alan insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele yasağı hakkının ihlaline yol açmaktadır. Bu konudaki AHİM Kararlarına ilişkin örnek verecek olursak; Aerts / Belçika 30 Temmuz 1998 Başvuran yapmış olduğu saldırı neticesinde mağdurunu, çekiçle saldırmış olduğu eski eşi, sağlık bakımından çalışamayacak hale getirmekten 1992 yılının Kasım ayında yakalanmıştır. Başvuran, özellikle psikiyatrik tedavi ihtiyacı bulunan kişilerle birlikte nispeten uzun süreyle bulunduğu psikiyatri koğuşundaki tutukluluk koşullarından şikâyetçi olmuştur. Mahkeme, Sözleşme’nin 3. maddesinin (insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı) ihlal edilmediğine karar vermiştir. Mahkeme, söz konusu psikiyatri koğuşunda hükümlülerin etkin tedavisine dair genel koşulların olanak sağlamadığına ve yetersiz olduğuna yönelik itiraz edilmediğini gözlemlemiştir. Avrupa İşkence ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezaların önlenmesi Komitesi (CPT), psikiyatri bölümünde yerleştirilen hastalara verilen bakım standardının etik ve insancıl açıdan biraz kabul edilebilirliğin altına inmiş olduğunu ve orada tutukluluklarının fazlasıyla uzaması, ruh sağlıklarının kötüye gitmesine dair yadsınamaz bir risk taşımaktadır. Somut davada, ancak, başvuranın ruh sağlığının kötüye gittiğine dair bir delil yoktur ve Sözleşme’nin 3. maddesi kapsamına girebilmesi için, psikiyatri bölümünde yaşadığı koşullar, başvuranın ruh sağlığı üzerinde böylesine ciddi etkiler bırakacak gibi gözükmemektedir. Gerçekte, ileri derecede zihinsel rahatlığı bulunan bir kişiden, tutukluluğu süresince çekmiş olduğu sıkıntılarına dair detaylı ya da tutarlı bir açıklama yapmasını beklemek anlamsızdır. Ancak, başvuranın kaygı durumunun cezaevi koşullarından kaynaklandığı kabul edilmiş ve olanların kendisini nasıl etkilediğini 24 www.inhak.adalet.gov.tr,T.C adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü İnsan Hakları Daire Başkanlığı, AHİS ve Engelliler Tematik Bilgi Notu,2015 72

Hedef paragraf seç3