Temmuz 2018 verilerine göre dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 5.662TL iken, açlık sınırı
ise 1.738 TL’dir. Elde edilen veriler bu bilgiler ışığında analiz edildiğinde görüşmecilerin
hepsinin yoksulluk sınırının altında yaşadığı ifade edilebilir. 2018 Temmuz verilerinde
açıklanan açlık sınırının altında yaşayan görüşmeci sayısı ise yaklaşık olarak %41’dir.
Engelli Haklarına İlişkin Farkındalık
Engellilerin Hangi Yasal Haklara Sahip Olduğunu Biliyor
Musunuz?
45%
55%
BİLİYORUM
BİLMİYORUM
Engellilerin yasal haklarına ilişkin bilgi sahip olup olmadıklarına dair soruya, görüşmecilerin
139’u “biliyorum”, 167’si ise “bilmiyorum” cevabını vermiştir. Engelli haklarıyla ilgili bilgi
sahibi olan kişilerin %40’ı (123’ü) dernek ya da vakıf gibi kurumların yaptığı toplantılar,
yayınladıkları broşür, kitap veya web sitesi aracılığıyla bu bilgiye eriştiklerini ifade etmişlerdir.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın yaptığı toplantılar, dağıttığı broşür, kitapçık gibi
materyallerden ve web sitesinde engelli haklarına ilişkin bilgi edinen kişi sayısı ise yalnızca
7’dir.
Cinsiyet dağılımı açısından veriler analiz edildiğinde 156 kadın görüşmecinin %60’ına tekabül
eden 92 kişinin, engelli bireylerin yasal haklarını bilmediklerini belirtmiştir. Erkek
görüşmecilerde ise bu oran yarı yarıyadır. Engelli bireylerin yasal haklarına ilişkin bilgilerin
nereden edinildiğine dair sorunun yanıtları, cinsiyet açısından değerlendirildiğinde, kadın ve
erkekler arasında belirgin bir fark gözlemlenmemektedir, toplam verilere benzer bir şekilde
bilgilerin erişildiği temel kaynak dernek ve/veya vakıfların ürettiği materyaller ve toplantılardır.
Derinlemesine görüşme gerçekleştirilen bir kişi kanuni haklarından haberdar olduğunu, ancak
sıkıntının Türkiye’de engelli hukukunun bilinmemesi olduğunu dile getirmiştir. “Kanuni
haklarım var, Engellilerin Haklarına İlişkin Uluslararası Sözleşme imzalandı. Bizim için en
önemli belge. Engelliler Kanunu var. Erişilebilirlik Yönetmeliği var. Başka kanunların içinde
de hükümler var. Anayasada da hüküm var, engellilerin korunacağına ilişkin. Kanunen bir
sıkıntı yok, tabii ufak tefek düzenlemeler yapılmalı ama esas sorun Türkiye’de engelli
hukukunun hiç bilinmemesi. Yani, avukatların dahi bilmemesi söz konusu.” Görüşmecimiz
makul düzenleme ve ayrımcılık gibi kavramların da gerek bilirkişi gerekse hakimler tarafından
bilinmediğini belirtmiştir.
7