Bu çalışmada ulusal mevzuatın engellilerin adalete erişimi bağlamında değerlendirilmesi yapılırken Stratejik Plan, Yargı Reformu Stratejisi ve 10. Kalkınma Planında etkin erişimin sağlanması için öngörülen hedeflerin mevzuatımızdaki karşılıkları derlenmeye çalışılacaktır. ENGELLİ HAKLARINA İLİŞKİN TEMEL İLKELER ve ADALETE ERİŞİM HAKKI Engelli haklarına ilişkin temel ilkeler ve adalete erişim hakkının kapsamını belirlerken normlar hiyerarşisi açısından en üst bağlayıcı hukuki norm olarak uluslararası sözleşmelerden başlamak gerekmektedir .Uluslararası sözleşmelerin iç hukuktaki bağlayıcılığını ve iç hukukla çatıştığı noktada esas alınması gereken normun ne olduğu Anayasa madde 90/5 düzenlemektedir: “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek cümle: 7/5/2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır.” Engelli Haklarına İlişkin Esaslar Engellilerin Haklarına İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi8 3. Maddesinde sözleşmenin dayandığı ilkeleri şu şekilde saymıştır: Madde 3 Genel İlkeler İşbu Sözleşme'nin dayandığı ilkeler şunlardır: (a) Kendi seçimlerini yapma özgürlükleri ve bağımsızlıklarını da kapsayacak şekilde, kişilerin insanlık onuru ve bireysel özerkliklerine saygı gösterilmesi; (b) Ayrımcılık yapılmaması; (c) Engellilerin topluma tam ve etkin katılımlarının sağlanması; (d) Farklılıklara saygı gösterilmesi ve engellilerin insan çeşitliliğinin ve insanlığın bir parçası olarak kabul edilmesi; (e) Fırsat eşitliği; (f) Erişilebilirlik; (g) Kadın-erkek eşitliği; (h)Engelli çocukların gelişim kapasitesine ve kendi kimliklerini koruyabilme haklarına saygı duyulması. Aynı şekilde 2005 tarih ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun engelli haklarına ilişkin genel esasları madde 4’te şu şekilde saymıştır9 8 Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme, http://www.eyh.gov.tr/mevzuat/ulusal-mevzuat/kanunlar/engellilerinhaklarina-iliskin-sozlesmenin-onaylanmasinin-uygun-bulunduguna-dair-kanun-ve-engellilerin-haklarinai%CC%87liskin-sozlesme(E.T.27.05.2018) 9 Engelliler Hakkında Kanun, http://www.eyh.gov.tr/mevzuat/ulusal-mevzuat/kanunlar/engelliler-hakkindakanun(E.T:27.05.2018) 32