Etkin Katılım
Bir hukuk yargılaması tarafının veya bir sanığın, fiziksel ve ruhsal durumunu, yaşını ve diğer
kişisel özelliklerini dikkate alarak organize edilmesi zorunlu olan bir mahkeme duruşmasına
etkin olarak katılabilmesi gerekmektedir 14
Tuzağa Düşürülme Savunması
Tuzağa düşürülme devlet yetkililerinin, delil temin etmek ve kovuşturmayı başlatabilmek
amacıyla bir suç faaliyetinin soruşturulması sırasında kendilerini edilgen bir tutumla
sınırlamadıkları, aksine baskı kurarak, diğer bir durumda işlenmeyecek olan suçun işlenmesini
kışkırtma açısından etki yaratacak tazyike başvurmalarıdır15
Susma ve Kendi Kendini Suçlamama Hakkı
Susma ve kendini suçlamama hakkı savcılık makamının, kişinin kendisi aleyhinde beyanda
bulunmama arzusu hilafına delil elde etmesine engel olur.
AHİS madde 6/2 ve 6/3 ‘te yer alan masumiyet karinesi ve savunma hakkı da adalete erişim
bağlamında değinilmesi gereken haklardır. Kısaca değinecek olursak;
Masumiyet Karinesi
Anayasamız, 38/4. maddesinde, BM İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde md. 11/1’de ve
AİHS'nde md. 6/2 ‘de yer alan masumiyet karinesi suçu sabit oluncaya dek kimsenin suçlu
sayılamayacağı manasına gelmektedir.
Savunma Hakkı
Savunma hakkının etkili bir şekilde yerine getirilebilmesi için ;
-Suç isnadının kişiye anlayabileceği dilde ve şekilde bildirilmesi
- Savunma hazırlamak için yeterli zaman ve kolaylık sağlanması
-Avukatla temsil veya kendi kendini savunma imkanının sağlanması(ki adli yardım, hukuk
kliniği gibi tedbirler bu hakkın yerine getirilebilmesi için alınır)
-Tanıkları sorgulama hakkının tanınması
-Ücretsiz tercüme imkanın sağlanması ile mümkün olabilecektir16
14
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Adil Yargılanma Hakkının Korunması Uygulayıcılar için El Kitabı,
Dovydas VITKAUSKAS,2. Baskı ,Çeviren Av. Serkan KESKİN Türkçe Basım, Nisan 2018 Avrupa Konseyi
https://rm.coe.int/aihs-kapsam-nda-adil-yarg-lama-hakk-n-n-korunmas-tr/16 808db5d4 E.T:05.06.2018 Syf 82
15
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Adil Yargılanma Hakkının Korunması Uygulayıcılar için El Kitabı,
Dovydas VITKAUSKAS,2. Baskı ,Çeviren Av. Serkan KESKİN Türkçe Basım, Nisan 2018 Avrupa Konseyi
https://rm.coe.int/aihs-kapsam-nda-adil-yarg-lama-hakk-n-n-korunmas-tr/16808db5d4 E.T:05.06.2018
Ramanauskas kararı, Syf 88
16
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Adil Yargılanma Hakkının Korunması Uygulayıcılar için El Kitabı,
Dovydas VITKAUSKAS,2. Baskı ,Çeviren Av. Serkan KESKİN Türkçe Basım, Nisan 2018 Avrupa Konseyi
https://rm.coe.int/aihs-kapsam-nda-adil-yarg-lama-hakk-n-n-korunmas-tr/16808db5d4 E.T:05.06.2018 Syf
133-159
36