CDL-AD(2019)017rev
- 42 -
122. Kamu yetkilileri tarafından zamanında yanıt verilmesi ihtiyacı. Mevzuat, yetkili
makamların, bir toplantı bildirimini takiben, toplantı zamanı, yeri ve şekli açısından uygulamaya
çalışabilecekleri herhangi bir kısıtlamayı belirtmeleri gereken bir zaman çerçevesi
belirlemelidir. İlgili usul kuralları, organizatörlerin planlanan etkinlikten makul ölçüde önce bu
tür kısıtlamalardan haberdar edilmesini temin etmelidir.225 Bu gereklilik kısmen, kısıtlamalara
yönelik herhangi bir idari veya adli itirazın planlanan etkinlik tarihinden önce
sonuçlandırılmasını sağlamayı amaçlamaktadır (bkz. 'Yasal çözüm yolları' 125 ve devamı).226
123. Toplantı organizatörlerine veya temsilcilerine kısıtlamaların bildirilmemesi.
Yetkililerin, organizatörleri bir toplantıya yönelik kısıtlamalar hakkında bilgilendirmemesi
durumunda, organizatörler bildirimde belirtilen şartlara göre faaliyetlerine devam
edebilmelidir. Bu aynı zamanda, yetkili makamların, bu tür kısıtlamalar hakkında
organizatörleri veya temsilcileri yasayla belirlenen süre içinde bilgilendirmediği durumlar için
de geçerlidir.
Bulgaristan, Toplantılar, Mitingler ve Gösteriler Hakkında Kanun Tasarısı, 2009, Madde 20
"Bildirimin değerlendirilmesi
Yetkili makam, bir bildirimi aldıktan sonra 48 saat içinde, söz konusu bildirimi, bildirimlerin alınma
sırasına göre değerlendirecektir.
[…]
(3) Yetkili makam, paragraf 1 kapsamındaki süre içinde halka açık etkinliğin yapılmasını
yasaklayan bir karar vermezse, organizatörler, halka açık etkinliği, bildirimde belirtilen saatte ve
yine bildirimde belirtilen koşullarda gerçekleştirme hakkına sahip olacaktır."
124. Organizatörlerin ilgili kurumlarla etkinlik öncesi planlamaya gönüllü katılımı. Bir
toplantının organizatörleri ile ilgili devlet kurumları arasındaki diyalog ve diğer işbirliği
biçimleri, toplantının sorunsuz bir şekilde yürütülmesini sağlamak açısından yararlı olabilir.
Aynı zamanda, organizatörlerin etkinlik öncesi görüşmelere katılımı tamamen gönüllülük
esasına dayanmalıdır. Yetkililerle diyaloga girmeyi istememenin veya diyalogu reddetmenin,
bildirimin işlenmesi veya barışçıl bir toplantıyı kolaylaştırmak ve korumak için devletin pozitif
yükümlülüklerini yerine getirmesi ile ilgili olarak organizatörler veya bu organizatörlerin
toplantıları üzerinde olumsuz yansımaları olmamalıdır.
2. Yasal çözüm yolları
125. Etkili bir çözüm hakkı. Barışçıl toplanma özgürlüğünü kullanmak isteyenler, orantısız,
keyfi veya yasa dışı olarak toplantıları kısıtlayan veya yasaklayan kararlara karşı derhal ve etkili
bir çözüm yoluna başvurmalıdır.227 Toplantıların, idari makamların potansiyel olarak hukuka
aykırı eylemsizliği veya ihmali nedeniyle engellendiği veya mantıksız bir şekilde kısıtlandığı
durumlarda, toplantı organizatörleri veya temsilcileri mahkemelerde doğrudan yasal işlem
başlatabilmelidir. İlgili mahkeme kararları planlanan etkinliklerden önce verilmelidir. Etkili bir
çözüm yoluna başvurma hakkı, bağımsız ve tarafsız idari ve adli temyiz mekanizmalarına
erişebilmeyi içerir. Etkili bir idari denetimin varlığı, mahkemeler üzerindeki yükü azaltabilir ve
genel olarak yetkililer, organizatörler ve halk arasında daha yapıcı bir ilişki kurulmasına
yardımcı olabilir. Hem idari süreçlerde hem de mahkemeler önündeki yargılama süreçlerinde,
uygulanan kısıtlamaların haklı olduğunu kanıtlama konusunda ispat yükü, ilgili devlet
Lashmankin ve Diğerleri / Rusya (2017), a.g.e., not 50, paragraf 457. Bu kararda Mahkeme, organizatöre cevap gönderilmesindeki
gecikmenin, söz konusu organizatörün yetkililerin kararını zamanında alamadığı için halka açık bir etkinlik düzenlemesini
engellediğini tespit etmiştir. Dolayısıyla yetkililer, organizatörü bildiriminin akıbetinden zamanında haberdar etme ve toplanma
özgürlüğü hakkını "teorik veya yanıltıcı değil, pratik ve etkili" bir şekilde teminat altına alma yükümlülüklerini yerine
getirememişlerdir.
226 Bączkowski ve Diğerleri / Polonya (2007), a.g.e., not 182, paragraf 83.
227 Örneğin bkz. BM İnsan Hakları Konseyi, Barışçıl Protestolar Bağlamında İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunmasına İlişkin
Karar, A/HRC/RES/22/10, 9 Nisan 2013, paragraf 15.
225