- 17 -
CDL-AD(2019)017rev
53. Barışçıl toplanma özgürlüğü, bir bireye dilediği herhangi bir toplantıya katılma hakkı
vermez. Pek çok toplantı (belki de büyük çoğunluğu) herkese açık olsa da bir toplantı
organizatörünün katılmak isteyenlere izin vermeme kararının haklı olduğu durumlar olabilir.
4. Toplantıların planlanması ve organize edilmesi
54. Bir toplantıyı planlama, hazırlama ve duyurma özgürlüğü. Bir toplantının planlanması
ve duyurulması, ifade ve toplanma özgürlüğü haklarının kullanılmasının ayrılmaz bir parçasıdır
ve bu doğrultuda kolaylaştırılmalı ve korunmalıdır.
55. (Barışçıl) toplantılar lehine karineler göz önüne alındığında (bkz. paragraf 21 ve 76),
organizatörlerin bir toplantıyı önceden hem çevrimiçi hem de çevrimdışı duyurma hakkı
vardır.69 İnsanların günlük yaşamlarındaki önemi nedeniyle70 internet ve sosyal medya;
toplantıları görüşmek, hazırlamak, düzenlemek ve duyurmak için kullanılabilir (ve sıklıkla
kullanılır).71
56. Bir toplantıyı düzenleyenler, verecekleri mesaj etkinliğin vermeyi hedeflediği mesajla
çelişecek kişileri veya grupları toplantıya dahil etmeye zorlanamaz.72 Bu nedenle toplantı
organizatörleri, verecekleri mesaj organizatörün vermek istediği mesajdan farklı olan veya
katılımları, organizatörün iletmek istediği mesajı değiştirecek olan kişileri toplantıya kabul
etmeyebilir.
57. Organizasyon yapısını (veya olmamasını) seçme özgürlüğü. Bir toplantının
organizatörleri, koordinatörleri, liderleri veya sponsorları, toplantının organizasyon yapısını
(veya bu yapının olmamasını) seçmekte özgür olmalı ve yasal olarak belirli bir yapıyı, örneğin,
özel olarak belirlenmiş rollere sahip bir organizasyon komitesi yapısını benimsemeleri şart
koşulmamalıdır.73 Bunun yerine ilgili yetkililer, bir araya gelmek isteyenlerin tercih ettikleri
organizasyon şeklini - veya organizasyon şekli olmamasını - kabul etmeli ve buna uyum
sağlamaya çalışmalıdır.
58. Bir toplantının türünü ve tarzını seçme özgürlüğü. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin
yerleşik içtihadına göre, toplanma özgürlüğü, bir toplantının usullerini seçme hakkını içerir.74
Bir toplantının organizatörleri, uygunsuz bir devlet müdahalesi olmaksızın, etkinliğin erişimini
en üst düzeye çıkarmalarına yardımcı olacak yöntemlere karar verebilmelidir.75
59. Bir toplantının tarihini ve saatini seçme özgürlüğü. İlke olarak toplanma özgürlüğü
hakkı aynı zamanda toplantının tarih ve saatini seçme hakkını da kapsar. Bir toplantının zamanı,
katılımcıların iletmek istedikleri mesaj açısından, örneğin, eşzamanlı bir etkinliği protesto etmek
veya tarihi bir olayı anmak için çok önemli olabilir.76 Bir toplantının tarih ve saatini seçme hakkı,
toplantının hedef kitlesine ulaşmasını ve (diğer şehirlerden veya bölgelerden bireylerin katılımı
kamuoyu oluşturma' adıyla anılırlar) bir toplantının gerçekliğini ve mesajının güvenilirliğini zayıflatabilir.
BM İnsan Hakları Komitesi Görüşleri (esas hakkında): Tulzhenkova / Belarus(1226/03) 26 Ekim 2011,
CCPR/C/103/D/1838/2008, paragraf 9.3. Komite, “bilginin erken dağıtılmasının hangi tehlikeleri yaratacağına dair belirli bir emare”
olmadan, yaklaşmakta olan bir toplantı için tanıtım yapılmasının meşru olarak cezalandırılamayacağı yönünde görüş belirtmiştir.
70 Kalda / Estonya, Başvuru No. 17429/10, 19 Ocak 2016, paragraf 52. Mahkeme, internetin bir dizi insan haklarından yararlanma
açısından önemini açıkça kabul etmiştir. Ayrıca bkz. Jankovskis / Litvanya, Başvuru No. 21575/08, 17 Ocak 2017), paragraf 62.
71 Bakanlar Komitesi'nin İnternet özgürlüğü hakkında Üye Devletlere yönelik CM/Rec (2016)5 sayılı Tavsiye Kararı (13 Nisan 2016),
paragraf 3.3: 'Bireyler, barı��çıl toplanma amacıyla organize olmak için sosyal medya gibi internet platformlarını ve diğer bilgi
teknolojilerini kullanmakta özgürdür.'
72 Örneğin bkz. Hurley / İrlandalı-Amerikalı Gay, Lezbiyen ve Biseksüel Grubu, 515 US 557 (1995) (İfade özgürlüğüne dayalı bir
yürüyüşün sponsorları, mesajları yürüyüşün genel mesajıyla çelişecek veya o mesajı değiştirecek grupları yürüyüşe dahil etmeye
zorlanamaz).
73 Bu bağlamda bkz. Kamusal Toplantılar, Yürüyüşler, Mitingler, Gösteriler ve Toplantıların Düzenlenmesine İlişkin [Tunus] Yasası
Hakkında AGİT / DKİHB Görüşü, Görüş No: FOA-TUN/218/2012, 21 Aralık 2012, paragraf 70.
74 Sáska / Macaristan, Başvuru No. 58050/08, 27 Kasım 2012 tarihli karar), paragraf 21.
75 Women on Waves / Portekiz (2009), a.g.e., not 26, paragraf 38.
76 Zelini Balkani / Bulgaristan, Başvuru No. 63778/00, 12 Nisan 2007, paragraf 40.
69