Venedik Komisyonunun Ayrımcılıkla Mücadele Yaklaşımı dişenin arttığını gözlemlemek mümkün. Popülizm farklılıkların ötekileştirilmesinden besleniyor. Yani dinsel, etnik, kültürel farklılıkların ötekileştirilmesi, onların tehdit olarak ilan edilmesinden ciddi bir şekilde besleniyor. O yüzden tam da bu popülizm ve ayrımcılık ekseninde Venedik Komisyonu’nun dile getirilmesi, bir mekanizma olarak ortaya konması güzel oldu. Levent Korkut: Şu anda tabii üçüncü grup diyebileceğimiz Venedik Komisyonu çoğunluğu oluşturmuyor. Ama ciddi şekilde mali açıdan konseyin çalışmalarını engelleyecek kısıtlamalara gidiyor bazı ülkeler. Bir de bu ülkeler kendi ülkeleriyle olmasa bile diğer ülkelerle ilgili yapılan çalışmalarda muhtemelen daha sınırlı, ayrımcılığa filan bulaşmayan bir tutum sergiliyorlar, değil mi? Bu ülkelerin temsilcileri, daha çok replikası olan ve devletin o anki ideolojik yaklaşımını benimseyen temsilciler gibi gözüküyorlar. Osman Can: Maalesef öyle, bu ülkelerde popülizm yükselişe geçince gönderdikleri kişiler de hukuk profesörleri veya yargıçlar arasından seçilseler de gerçekte bir hükümet militanı olarak çalışıyorlar. Tartışmalarda bunu görüyoruz. Yaptıkları şey şu: Komisyonun hukuki statüsü gereği, kendi ülkelerini ilgilendiren raporlar veya tartışmalarda oy ve yorum hakkı olmasa da, “ayrımcılık, hukukun üstünlüğü, denge ve denetim” konularında blok içindeki diğer üye ülkelerin siyasetini savunuyor ve bunun üzerinden, “Venedik Komisyonu, üye ülkelerin iç işlerine karışmasın” diye tartışma açıyorlar. Raporları bu yönde etkilemeye çalışıyorlar. Hassasiyeti bulunan raporların görüşüldüğü tüm oturumlara katılıp Komisyon’un daha pasif ve popülizm konusunda etkisiz bir tutum ortaya koymasını sağlıyor, rapordan kendi ülke politikaları için rahatsız edici olabilecek ifadelerin çıkartılması ve komisyonun üye ülkelerin siyasetine karışmayacağını belirten ifadelerin dâhil edilmesi için mücadele ediyorlar. Bu dayanışma popülizm için bir “kazan kazan” oyununa dönüşürken, demokrasi için de bir “kaybet kaybet” oyununa dönüşüyor. Türkiye’nin de bu olumsuz dayanışma içinde yer aldığını görmek üzücü. Standart üretmeye çalışıyorlar. Ve şu an Türkiye üyesi de o negatif standardı savunacak diye endişe ediyorum. Çünkü Türkiye üyesi Türkiye’de 215