Etnik Kotalı Demokrasiler ve
Ayrımcılık: Bosna Hersek Örneği
Prof. Dr. Ozan Erözden
İnceleyeceğim konu etnik kotalı demokrasiler. Ben Bosna-Hersek örneği üzerinden gideceğim, ama bu aslında daha yaygın bir kullanım alanı olan bir mevzudur. Etnik kotalı demokrasi, özellikle etnik veya dini
kimlik üzerinden toplumsal katmanların birbirinden keskin ayrımlarla
bölünmüş olduğu devletlerde, demokratik ilkelere belli bir ölçüde bağlı
kalarak, istikrarlı bir rejime sahip olma umuduyla yaratılmış olan bir
sistemdir. Bu devletlerde toplum, etnik ya da dini hatlar üzerinden ciddi
bir şekilde bölünmüş olmakla birlikte, demokratik sistemin seçimlere
dayalı şekilde yürütülmesi ve istikrarlı olarak uygulanabilmesi için anayasal sistemde belli başlı kamu görevleri, etnik ya da dini aidiyete göre
gruplar arasında pay edilir.
Bu durumun mevcut örneğini Bosna-Hersek’te görüyoruz. Aslında
Lübnan’da da mevcut olan sistem budur. Eğer Lübnan örneğine biraz
yakından bakarsak, 1926 yılında bu sistemin anayasallaştırıldığını görüyoruz. Daha sonra birçok kez değişikliğe uğramış olsa da, anayasal
177