Ayrımcılığın Önlenmesinde Yerel ve Uluslararası Mekanizmalar: Bosna Hersek Örneği Irk Ayrımcılığına İlişkin Sözleşme bağlamında, ayrımcılığın temelleri ırk, renk, ulusal veya etnik kökenlerdir. Ayrıca, diğer uluslararası standartlara göre cinsiyet, din, yaş, engellilik vb. alanlarda da ayrımcılık mevcuttur. Tüm olası ayrımcılık temellerinin anayasa veya hukuki mevzuatta yer almasını sağlamak çok önemlidir. BiH Anayasası’nda, 2016 yılında değişikliklerin kabul edilmesinden sonra ayrımcılık temelleri listesi yaş, engellilik, cinsel yönelim, cinsel kimlik ve cinsiyet özellikleri eklenerek genişletilmiştir. Değişikliklere rağmen mevcut durumda ayrımcılığın temeli, Ayrımcılık Yasağı Kanunu’nda BiH Anayasası'ndakinden daha geniş olarak tanımlanmaktadır. Ayrımcılığın Önlenmesi Ayrımcılığın önlenmesi tüm paydaşların ortak amacı olmalıdır. Önleme, çekici ve itici faktörlere reaksiyon gerektirir. Her toplumun ayrımcılığa dair kendi çekici ve itici faktörleri vardır; ancak şu etkenler birçok toplumda baskın olarak görülmektedir: gelenek, önyargı, kültürel, tarihsel ve politik bağlam. Bu faktörlerle ilgili harekete geçilmemesi durumunda ayrımcılığı ortadan kaldırmanın bir yolu yoktur. Bu hareketin gerçekleşmesi için özellikle de katılım ve ortaklığın sağlanmasının gerekliliği konusunda, 5 ilke sistemine (koruma, destekleme, tedbir alma, katılım ve ortaklık) dönüş önemlidir. Deneyimler, ulusal insan hakları kurumları da dâhil olmak üzere hükümet yetkililerinin odak noktasının, tepkisel yaklaşım ile yapılan koruma olduğunu göstermektedir. Kurumların vatandaşların sesine tepki vermesi ve harekete geçmesi gerektiği için, bu yaklaşım aslında mantıklıdır. Ancak uzun vadede, tepki insan hakları ihlallerinin önlenmesi için iyi bir çözüm değildir. Sadece somut bir davada ihlali durdurur, ancak bu tür ihlallerin tekrarlanmasını engellemez. Bu yüzden insan hakları standartlarının desteklenmesinde aktif rol oynanması, devletlerin uluslararası insan hakları standartlarına uymalarını sağlamalarının önemli bir yoludur. Bu iki yaklaşım, tepkisel ve aktif olma, birbirlerini dışlayan yaklaşımlar değildir; bu yüzden ikisinin arasında birliktelik olması gerekli ve çok önemlidir. Münferit davalardan elde edilen veriler, destek faaliyetlerinin sağlanması için çok önemlidir. 203