Venedik Komisyonu’nun Ayrımcılıkla Mücadele Yaklaşımı Prof. Dr. Osman Can Ayrımcılık konusunda uluslararası mekanizmalardan söz ederken Venedik Komisyonu’nun çok fazla akla gelmediğini görüyoruz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) ya da Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Komitesi’ne bireysel başvuru imkânı vardır. Bu kurumların bağlayıcı kararlar alabilme yetkisi vardır. Ancak Venedik Komisyonu, Avrupa Konseyi’nin danışma organıdır ve sadece ülkeler hakkında raporlar düzenler, tespitler yapar. Venedik Komisyonu’nun onun dışında bağlayıcı bir karar alabilme ve üye devletleri belli bir davranışa zorlama gücü doğrudan yoktur. Ama bir yandan da “aslında var” diyebiliriz. Şimdi ben müsaadenizle kısa bir şekilde Venedik Komisyonu’nun tarihsel ortaya çıkış hikâyesini, sonrasında da yapısını anlatmak istiyorum. Venedik Komisyonu, 1989 yılında Berlin Duvarı’nın yıkılmasının ardından özellikle post-komünist ülkelerde yeni anayasa yapım sürecine Avrupa Konseyi’nin destek vermesi amacıyla ortaya çıktı. Avrupa ortak tecrübesinin, Avrupa anayasal gelişmelerinin, anayasacılık mira205