yönelik genel kısıtlamalar kabul edilemez. Özellikle insan haklarını izleyenler, sendikalar, insani yardım çalışmaları yürüten sosyal hizmet örgütleri ve kriz yönetimi hakkında haber yapan gazeteciler olmak üzere sivil toplum aktörleri için istisnalar öngörülmelidir. Alınan yeni tedbirlere dair bilgiler kapsamlı bir şekilde yaygınlaştırılmalı, yerel ve yerli dillere tercüme edilmeli ve ceza uygulanmadan önce, bu yasalara alışması için halka makul süre tanınmalıdır. Yasalar ya da düzenlemelerin uygulanmasında hiçbir durumda ayrımcılık yapılamaz ve yeni tedbirlerin nasıl yürürlüğe gireceğini açıklayan bilgiler herkesin erişimine açık olmalı ve herkes tarafından kolayca danışılmalıdır. Hukukun kriz boyunca ayrımcı olmayan ve haklarla uyumlu bir şekilde uygulanmasını sağlamak amacıyla, kriz döneminde alınan tedbirlerin bağımsız gözetimi ve gözden geçirilmesi güvence altına alınmalıdır. Ayrıca, her durumda, uygulanan cezaların orantısız olmaması, hastalığın daha fazla yayılmasına katkıda bulunmaması ve bugüne özgü olasılıkları – örneğin, yargı sisteminde işleyişin zayıflaması ya da birçok kişinin karşılaştığı mali sıkıntı – dikkate alması hayati önem taşımaktadır. İki: halk sağlığı acil durumunun hak ihlallerine mazeret olarak kullanılmaması Bu kriz, genel olarak insan haklarına yönelik ya da özel olarak toplanma ve örgütlenme özgürlüğü haklarının baskı altına alınması için bir bahane olarak kullanılmamalıdır. Kriz, Yargısız ve Keyfi İnfazlar Özel Raportörü’nün vurguladığı üzere, toplantıları dağıtırken aşırı güç kullanılmasının ya da orantısız ceza verilmesinin gerekçesi değildir. Devletler, olağanüstü hal ilan etmeleri ve bunun sonucunda haklarla ilgili yükümlülüklerini azaltmaları durumunda – ki bunlar da Siracusa Prensipleri ile uyumlu olmalıdır – Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’ni bilgilendirmekle yükümlüdür. Covid-19’un sebep olduğu halk sağlığı acil durumu sona erdiğinde, getirilen kısıtlamaların kaldırılması ve toplanma ile örgütlenme özgürlüğü haklarının eksiksiz hayata geçirilmesi oldukça önemlidir. Bu bakımdan, olağanüstü hal veya mevcut krizle ilgili çıkarılan her türlü yasaya, bunların halk sağlığı acil durumu sona erdiğinde kendiliğinden yürürlükten kalkmasını güvence altına alan sona erme hükümleri eklenmelidir. Ayrıca, kriz bağlamında, yürütmenin aşırı ve geniş kapsamlı yetkiler elde etmesinin engellenmesi ile yürütme yetkisinin keyfi kullanımına karşı denetimin sağlanması için yargı ve parlamentoya yönelik denge ve denetlemenin güçlendirilmesi özel önem taşımaktadır. Üç: demokrasi süresiz ertelenemez. Özel Raportör, mevcut küresel salgın çerçevesinde uygun seçim yaklaşımlarının tasarlanmasının karmaşık olduğunu ve kolay çözümlerin olmadığını kabul etmektedir. Birçok ülkede toplanmalara yönelik sınırlamalar, kişilerin kampanya yürütmesini veya mitinglere katılmasını, seçmenlere ulaşmasını ve seçim süreçlerini izlemesini olumsuz etkilemektedir. Sivil toplumun seçimler bağlamında adaylarla veya toplumla temas etmesi de kısıtlanmaktadır. Bu zorlu koşullar altında, yukarıda değinildiği üzere, ifade özgürlüğüne saygı duyulması ve çevrimiçi barışçıl toplanma ve örgütlenme özgürlüğü haklarının tamamen güvence altına alınması her zamankinden daha önemlidir. Devletler, seçimlerle alakalı karar alma süreçlerinde şeffaf olmalı ve uygun yaklaşımları belirlerken sivil topluma danışmalıdır. Bazı durumlarda Web adresi:www.esithaklar.org e-posta: esithaklar@gmail.com Adres: Gümüşsuyu mah. Ağa Çırağı sokak Pamir Apt no 7/1, Beyoğlu/ İSTANBUL