D İ N , TO P LU M S A L C İ N S İ Y E T V E K Ü LT Ü R E O D A K L A N A R A K D E R S K İ TA P L A R I N I N İ Ç E R İ Ğ İ N İ N K A P S AY I C I H A L E G E T İ R İ L M E S İ
Toplumsal cinsiyete ilişkin kalıpyargılar
Bunlar, "eril" ve “dişil" kategorilerini ayırt etmek
ve düzenlemek için kullanılan, sosyal gruplar
olarak erkeklerin ve kadınların sözde özellikleri
hakkında bir dizi inançtır.
Toplumsal Cinsiyet sistemi
Toplumsal cinsiyet sistemi, erkekler ve kadınlar
arasındaki ilişkileri düzenleyen normlar, inançlar, uygulamalar ve bilgiler kümesidir.
Öğrenme aracı
Bireysel şekilde veya organize bir müfredat kapsamında öğrenirken kullanılan her tür araç veya
kaynak (yeni ve sosyal medya dahil).
Öğrenme kaynağı
Metinsel materyaller, nesneler, modeller, elektronik medya ve tamamlayıcı okuma materyalleri
dahil olmak üzere, özellikle öğrenmeyi desteklemeyi amaçlayan her türlü ortam veya materyal.
18
Çok yönlülük
Tarihte ve tarih öğretiminde çok yönlülük, tarih
disiplininin temelini oluşturan prosedürlerden
ve süreçlerden yararlanarak tarihsel olayları, kişilikleri, yaşanan gelişmeleri, kültürleri ve toplumları farklı bakış açılarından görmek şeklinde
tanımlanabilir.
Kültürel çoğulculuk
Kültürel çoğulculuk, giderek çeşitlenen toplumlarımızdaki kültürel çeşitlilik gerçekliğinin
politikayla ifadesidir. Çoğul, çeşitli ve dinamik
kültürel kimliklere sahip insanlar ve gruplar
arasında uyumlu etkileşimin sağlanması esastır.
Tüm vatandaşların dahil edilmesine ve katılımına yönelik politikalar, sosyal uyumun, sivil toplumun canlılığının ve barışın güvencesidir.
Kaliteli ders kitapları ve öğrenim
materyalleri
neni, kendi topluluklarının ve genel olarak dünyanın sorumlu vatandaşları olmak için gerekli
bilgi, beceri ve tutumları edinme sürecine aktif
olarak dahil eden materyaller olarak tanımlanır.
Din
UNESCO, dini, "insan deneyiminin çeşitliliğini
ve insanların insan yaşamının vaatleri, meydan
okumaları ve trajedisiyle uzlaşmanın çeşitli yollarını yansıtan" kolektif ve tarihsel yaratımlar
olarak tanımlar. Dinler, diğer kültürel uygulamalar ve değerlerle etkileşime girdiklerinden
kültürler arasıdır ve kendi içinde çeşitlidir.
Hak temelli yaklaşım
Birleşmiş Milletler sistemine göre, hak temelli bir
yaklaşım, işbirliği, politikalar ve teknik yardım
için yürütülen tüm programların, insan haklarının İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde
ve diğer uluslararası insan hakları belgelerinde/
mekanizmalarında belirtilen şekilde hayata geçirilmesini desteklemesi gerektiğini gösterir.
Cinsiyet
Cinsiyet, canlıların üremeye ilişkin fizyolojik
işlevlerindeki gözlenebilir farklılıklara dayanan
biyolojik farklılıkları ifade eder.
Kalıpyargılar
Bir bireye veya gruba atfedilen, ister cinsiyet,
ister kültür isterse din olsun genellikle tek bir
boyuta indirgenen özelliklerini tanımlamak için
kullanılan, çoğunlukla alçaltıcı ve kökleşmiş,
basite indirgenmiş tasvirlerdir.
Ders kitabı
Ders kitabı, bir müfredatı desteklemek veya bir
parçası olarak sistematik bir şekilde uygulanan,
belirli bir seviye ve alana yönelik öğrenme içeriğini bir araya getiren bir öğrenme kaynağıdır.
Geleneksel ders kitapları, dünyanın eğitim sistemlerinin çoğunda öğretim ve öğrenim için ana
kaynak olarak kullanılmak üzere basılır, ciltlenir
ve dağıtılır.
Günümüzde kaliteli öğrenim materyalleri, öğre18 Bkz UNESCO Guidebook on Textbook Research and Textbook Revision, 2010 and Multiperspectivity in History Teaching: A
Guide for Teachers, 2003. (UNESCO Ders Kitabı Araştırması ve Ders Kitabı Revizyonu Kılavuzu, 2010 ve Tarih Öğretiminde Çok
Yönlü Bakış Açısı:Öğretmenler
24