Toplantı ve Gösteri Hakkı İzleme Raporu
Adıyaman Valiliği, 2 Kasım 2016 tarihinde OHAL süresince 2911 sayılı Toplantı ve
Gösteri Yürüyüşleri Kanunu kapsamında yapılacak olan tüm etkinlikler ve basın açıklamaları mülki amirin iznine bağlanması kararındaki 10 Ağustos 2017 tarihinde basın açıklamaları için izin alma şartını yürürlükten kaldırmıştır. Ancak Adıyaman Valiliği tarafından 8 Ekim 2017, 20 Kasım 2017 ve 19 Aralık 2017 tarihlerinde yapılan duyurular ile birer
ay geçerli olmak üzere 48 saat önceden valilikten izin alınmadan ve valiliğin belirlediği
yerler dışında basın açıklaması yapılması yasaklanmıştır.
Müdahale Edilen Gösteriler
Toplantı ve gösteri hakkının kullanımını sağlamak ve kolaylaştırmak devletlerin yükümlülüğüdür, bu çerçevede güvenlik güçlerinin başlıca görevi hakkın güvenli bir şekilde
kullanılması için gerekli önlemleri almaktır. Uluslararası sözleşmeler, standart müdahaleler sırasında da güvenlik güçlerinin insan hakları yaklaşımı içinde görev yapmasını
gerektirmektedir.
Toplantılarda verilen polislik hizmetlerinde insan hakları yaklaşımı; Toplantılarda kolluk hizmeti verilmesinde insan hakları kapsamında; yasallık, gereklilik, orantısallık ve ayrımcılık yapmama ilkeleri gözetilmeli ve geçerli insan hakları standartlarına uyulmalıdır. Devletin özellikle katılımcıların fiziksel şiddetten korkmadan barışçıl
toplantılara katılabilecekleri makul ve uygun tedbirleri almak gibi bir pozitif yükümlülüğü vardır. Kolluk kuvvetleri aynı zamanda barışçıl bir toplantının katılımcılarını,
toplantıyı herhangi bir şekilde bozma veya engellemeye çalışan (provokatör ajanlar ve
karşı göstericiler dâhil) kişi ve gruplara karşı korumalıdır.
(Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı [AGİT], Barışçıl Toplantı Özgürlüğü İle İlgili Rehber İlkeler)
2017 yılında 34 ilde fiilen müdahaleye maruz kalan barışçıl gösteri sayısı en az 282’dir. Doğrudan müdahale edilmeyen gösterilerin bir kısmında; gösterinin yapıldığı alanda aşırı sayıda güvenlik gücü bulundurmak, TOMA araçlarının katılanlarda müdahale edilecek hissi
yaratmak için çalıştırılıp kapatılması, güvenlik güçlerinin biber gazıyla müdahale etmede
kullandıkları maskelerini takıp çıkarmaları, kalkanlarla barikatlar kurmaları gibi hakkın
kullanımına ilişkin caydırıcı etki yaratan uygulamalarda bulunulmuştur.
40