Kabahatler Kanunu’na Dayanarak Kesilen
Para Cezaları
Müdahaleler esnasında gözaltına alınan kişilere Kabahatler Kanunu uyarınca ceza kesmek,
izleme dönemi içinde sıklıkla başvurulan bir yöntem olmuştur. KHK ile ihraç edilen 4 KESK
üyesi, Malatya’da 5 Ocak 2017 tarihinden itibaren ihraçları protesto etmek ve işe geri dönüş
taleplerini dile getirmek üzere eylem yapmaktadırlar. 6 Haziran tarihli Gazete Duvar internet sitesinde yer alan habere göre 113 gün süren eylemde 97 defa gözaltına alınan KESK
üyelerine Kabahatler Kanunu uyarınca 100 bin liranın üzerinde para cezası kesilmiştir.117
Özellikle Yüksel Caddesi’nde göstericiler, gözaltına alınma işlemi yanında idari para
cezası uygulamasına da maruz bırakılmışlardır. 27 Ekim tarihinde Artı Gerçek internet
sitesinde Yüksel eylemlerinin sembol isimlerinden Veli Saçılık ile ilgili haber 2017 yılında
barışçıl gösterilere yapılan müdahalelerin bir özetidir. Saçılık süreci şu şekilde anlatmaktadır: “‘İşimizi geri istiyoruz’ talebiyle eylemlere başladığımızdan bu yana 50’yi aşkın defa
gözaltına alındım. Her gözaltına alınışımda farklı bir prosedür işletiyorlar. İlk başta 2911,
yani ‘Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Kanunu’na muhalefetten işlem yapıyorlardı. Daha sonra ‘Kabahatler Kanunu’ndan para cezası kesmeye başladılar. Sonra ‘örgüt üyesi’ yaptılar.
Bir ara ‘Veli Saçılık yine gözaltına alındı’ dedirtmemek için, gözaltı yapmamaya başladılar. 2 hafta almadılar beni mesela. Bir süre de
gözaltına alıp hiçbir işlem yapmadan bırakmaya
başladılar”. Saçılık, röportajda 27 Ekim itibariyAİHM, bir cenaze törenine ve üniversitedeki eylemlele 30 defa Kabahatler Kanunu gerekçe gösterilere katıldığı ve zafer işareti yaptığı gerekçesiyle Terörle
Mücadele Kanunu’nun 7/2 maddesi uyarınca “örgüt
rek 227’şer liradan 7 bin liraya yakın para cezası
propagandası” ve Türk Ceza Kanunu’nun 314/2 madkesildiğini, hakkında süren 9 dava ve 10 soruşdesindeki “örgüt üyeliği” ile suçlanan ve 4 yıl 8 ay haturma olduğunu belirtmiştir. Açılan davalardan
piste kalan Murat Işıkırık’ın başvurusu sonucunda,
bir tanesinin ‘örgüt üyeliğinden’ olduğunu ve
AİHS’in 11. Maddesi’nin ihlal edildiği gerekçesiyle
haftada bir defa imza verdiğini” belirtmiştir.118
Türkiye’yi tazminat ödemeye mahkum etti. Kararda
Benzer bir şekilde Yüksel’de ‘İşimizi Geri
ayrıca, sadece eyleme katılıp, zafer işareti yapıp sloİstiyoruz’ eylemlerinde 75 günde ikişer defa
gan attıkları iddiasıyla 6 yıl 3 ay hapis cezası verilgözaltına alınan İlker Işık’a Kabahatler Kanunu
mesinin çok ağır ve orantısız bir yaptırım olduğunun
uyarınca toplamda 34 bin lira para cezası kesilaltı çizilerek sadece ceza alan kişi için değil, eş za119
miştir.
manlı olarak barışçıl bir şekilde gösterilere katılmak
Başvurulan bu yöntemin barışçıl gösterileisteyen kişiler üzerinde de ifade ile toplantı ve gösre katılım konusunda insanlarda bir tedirginlik
teri özgürlüklerini kullanma konusunda caydırıcı bir
yaratabileceği, barışçıl toplantılara katılmaketki yarattığı vurgulanmıştır. “Bu nedenle Mahkeme,
tan imtina etmesine yol açabileceği göz önüne
müdahalenin kanun tarafından öngörülemez olduğualındığında hakka dolaylı bir müdahale biçimi
na karar vermiş, müdahalenin meşru bir amaç taşıyıp
olduğu görülmektedir. Bu tür uygulamalar haktaşımadığını ve demokratik bir toplumda gerekli olup
kın kullanımına ilişkin caydırıcı etkiye (chilling
olmadığını inceleme gereği duymadan 11. maddeden
effect) sahiptir.
ihlal kararı vermiştir”.
Göstericiler hakkında Kabahatler Kanu(Anayasa Gündemi, “İHAM’ın Işıkırık v. Türkiye Karanu’na dayanarak idari para cezası kesilmesi uyrının Özet Çevirisi: TCK’nin 220/6 Maddesi Öngörülegulamasına ilişkin AİHM’e yapılan bir başvubilir Değil”, https://anayasagundemi.com/2017/12/11/
ruda 2017 yılında mahkeme kararını açıklamış
ihamin-isikirik-v-turkiye-kararinin-ozet-cevirisi-tckve Türkiye’nin ifade ve toplanma özgürlüğünü
nin-220-6-maddesi-ongorulebilir-degil/ )
ihlal ettiği sonucuna varmıştır.
117 Gazete Duvar, “Eylemler Kitleselleşse Yeni KHK’lar Çıkmazdı”, https://www.gazeteduvar.com.tr/gundem/2017/06/06/
eylemler-kitlesellese-yeni-khklar-cikmazdi/, 06.06.2017
118 (Erdal İmrek, “ ‘Talimat Böyle’: 50 Gözaltı, 7 Bin Lira Para Cezası”, Artı Gerçek, https://www.artigercek.com/isini-geri-istemenin-bedeli-50-gozalti-7-bin-lira-para-cezasi, 27.10.2017).
119 Selman Güzelyüz, “75 Günde 150 Defa Gözaltına Alındı 34 Bin TL Ceza Aldı”, https://www.evrensel.net/haber/337999/75-gunde-150-defa-gozaltina-alindi-34-bin-tl-ceza-aldi, 15.11.2017
45