DEVLET OKULLARINDA DİNLER VE İNANÇLAR HAKKINDA ÖĞRETİME İLİŞKİN TOLEDO KILAVUZ İLKELERİ
Kaliforniya'da Dinler ve İnançlar Hakkında Öğretim:
Modesto Deneyimi
2000 yılından bu yana, Modesto, Kaliforniya'daki Modesto Şehri okul bölgesi, din özgürlüğünü ve karşılıklı saygıyı teşvik etmek için devlet okulu müfredatını kullanarak
doğrudan bir deney yapmaktadır. Modesto tüm 9. sınıf öğrencilerinin (14 yaşındakilerin) yedi büyük dünya dinine veya inancına odaklanan bir dersi almalarını şart
koşmaktadır. İlk iki hafta boyunca din özgürlüğünün tarihinin ve anlamının tartışılmasının ardından, öğrenciler Hinduizm, Budizm, Konfüçyüsçülük, Sihizm, Yahudilik,
Hıristiyanlık ve İslam hakkında bilgi edinirler. Yerel dini liderlerden, bu dersin geliştirilmesi ve uygulanması sürecinde bir danışma grubunda görev almaları istenmiştir.
2006 yılında, ABD merkezli bir STK olan Birinci Anayasa Değişikliği Merkezi, Modesto
dersine dair bir araştırma yayımlamıştır. Bu araştırma, dinler hakkında öğrenmenin
öğrenci tutumları üzerindeki eğitimsel etkileri konusunda bazı deneysel veriler sunmaktadır. Araştırmaya göre, dünya dinleri dersini almak, öğrencilerin başkalarının
haklarına olan desteğini arttırmıştır. Ayrıca, öğrenciler dersten, başlıca dünya dinlerini daha iyi anlayarak ve gelenekler arasında ortak olan temel ahlaki değerleri daha
çok takdir ederek ayrılmıştır. Aynı zamanda, Birinci Anayasa Değişikliği Merkezi'nin
araştırması, çeşitli dinler hakkında öğrenmenin öğrencileri kendi dini inançlarını değiştirmeye teşvik etmediğini ortaya çıkarmıştır.
Paydaşların dahil edilmesi sürecinde uygun bir denge sağlamak oldukça önemlidir.
Temel bir husus, din hakkındaki öğretimin, sadece dini cemaatlerin kendileri ve başkaları hakkında ne söylenmesini istediklerine değil, sağlam bilimsel bilgiye dayanması
gerektiğidir.
Dahası, dini cemaatlerin temsilcilerinin katkı ve tavsiye vermelerine imkan tanımak
önemli olmakla birlikte, bu, devletin sorumluluğundan feragat etmesi pahasına onlara gereğinden fazla karar alma yetkisi vermek gibi aşırı bir noktaya götürülmemelidir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bir cemaate bağlı dini otoritelerin, başka bir cemaate
bağlı olanların haklarını etkileyecek kararlara aşırı derecede dahil olmasının, din veya
inanç özgürlüğü hakkının ihlali anlamına gelebileceğini açıkça ifade etmiştir67. Öte yandan mahkemeler, dini temsilcilerin kamusal eğitim politikalarını oluşturan kurumlara
sadece dahil olmalarının, dini otoritelerin kamusal karar alma süreçlerine aşırı derecede
karışması anlamına gelmediğini kabul etmiştir68.
Bu denge konusundaki endişeler, resmi temsil yetkisi olmayan grupların katkı sağlamak ve sesini duyurmak açısından yeterli fırsatlara sahip olmasının temin edilmesi ile
azaltılabilir. Dini olmayan inanç gruplarının ve daha küçük, geleneksel olmayan dini
grupların temsilcilerinin sürece dahil edilmesi, geleneksel inançlar lehine ayrımcılık
67 Bakınız, Manoussakis / Yunanistan (AİHM, Başvuru No. 18748/91, 1996), 49-52. paragraflar.
68 Bakınız, örneğin, Florey - Sioux Falls Okul Bölgesi, 49-5, 619 F.2d 1311 (8. Daire), belgelendirme reddedilmiştir, 449 ABD 987
(1980); Clever - Cherry Hill Kasabası Eğitim Kurulu, 838 F. Ek 629 (D.N.J. 1993); New York Eyaleti Okul Kurulları Derneği - Sobol,
591, N.E.2d. 1146 (N.Y. 1992) belgelendirme reddedilmiştir, 506 U.S. 909 (1992).
52