yetkisi bulunmadığına hükmetmiştir. Yargıtay ayrıca, sendikanın kurulduğu tarihte
yürürlükte olan mevzuatın, memurların sendika kurmasına izin vermediğine işaret etmiştir. Daha sonra gerçekleştirilen ve memurlara sendika kurma ve toplu iş sözleşmesi
yapma hakkı tanıyan Anayasa değişikliklerinin, Tüm Bel Sen’in tüzel kişilik kazanmadığı ve bu nedenle dava açma veya kendini savunma gibi kanuni yeterliliğinin olmadığı
tespitini geçersiz kılacak nitelikte olmadığını ifade etmiştir.” Bu çerçevede de sendikanın
itirazını reddetmiştir. Sözleşme feshedilmiştir. Olay sendika tarafından AİHM’e taşınmıştır. AİHM; “devletin idare mekanizmasında görevli olan memurların”, 11. maddenin kapsamının dışında değerlendirilemeyeceği sonucuna varmıştır. Ulusal makamlar
bunlara en fazla 11/2 madde uyarınca “yasal kısıtlamalar” getirebilir. Öte yandan bu
davada, Hükümet, belediye memurları olarak başvuranlarca yerine getirilen görevlerin
niteliği itibariyle bu kişilerin nasıl, 11/2 maddesinin kısıtlamalarına tabi “devletin idare
mekanizmasında görevli olan memurlar” olarak değerlendirmeleri gerektirdiğini ortaya
koyamamıştır.Dolayısıyla başvuranlar meşru olarak AİHS’in 11. maddesini dayanak
alabilirler kararıyla hükümetin bu bağlamdaki itirazı da reddedilmiş ve AİHS’nin 11.
maddesinin ihlal edildiğine hükmetmiştir.
6. Bunun ötesinde, devletin kendisinin müdahalede bulunmaktan kaçınmasının yanı
sıra, devlet dışı aktörlerin müdahalesine karşı örgütlenme özgürlüğü hakkını korumak için yasa çıkarma ve/veya uygulama konusunda da devletin pozitif yükümlüğü
vardır. Bu ilke, devletin önleyebileceği veya önlemesi gereken, özel kişiler tarafından
gerçekleştirilen ihlalleri de kapsamaktadır.
7. Devletin örgütlenme özgürlüğü hakkının kullanılmasını kolaylaştırmaya yönelik
pozitif yükümlülüğü, formel ve formel olmayan örgütlerin kurulup faaliyet gösterebileceği elverişli bir ortam yaratmayı da kapsamaktadır. Bu yükümlülüğe, yerli halklar, azınlıklar, engelli kişiler, kadınlar ve gençler gibi belli kişi ve grupların örgüt
kurma çabalarında karşılaştıkları belirgin zorlukların üstesinden gelmek için pozitif
önlemler alma, güvenli ve elverişli bir ortam yaratma çabalarına toplumsal cinsiyet
perspektifini entegre etme yükümlülüğünü de kapsayabilir.
8. Bu durum, aynı zamanda mevzuatın da örgütlerin çeşitli faaliyetlerine ilişkin
koşul ve prosedürlerin basitleştirilmesine yönelik olması gerektiği anlamına gelmektedir. Önemli bir şekilde, elverişli ortam yaratılması aynı zamanda devletin
kaynaklara erişime, örgütlerin kaynak arama, alma ve kullanmasına izin vermesini
gerektirmektedir.
AİHM, Demir ve Baykara kararında 11. maddenin esas amacının, kamu mercilerinin,
korunan hakların kullanımına yapılan keyfi müdahalesine karşı bireyi korumak olmakla beraber, buna ek olarak, bireylerin bu haklardan etkin şekilde yararlanabilmesini
sağlamak üzere devlete pozitif yükümlülük getirmekte olduğunu yinelemiştir. Daire,
yalnızca 11. madde kapsamında başvuranların haklarına haksız müdahalede bulunulduğu sonucuna varmamış, aynı zamanda başvuranların sendikasının tüzel kişiliğini
tanımayı reddetmekle, devletin, aynı maddede yer alan haklardan yararlanılmasını
sağlamak olan pozitif yükümlülüğüne riayet etmediğine de hükmetmiştir.
23