SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ İÇİN ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ VE TOPLANTI VE GÖSTERİ HAKKI KILAVUZU 136. Cinsel yönelim temelli ayrımcılığın da UMSHS’ye, Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi’ne ve AİHS’e aykırı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, cinsel yönelim temelinde ayrımcılık yapılması Avrupa Birliği Temel Hakları Şartı’nın 21 (1). maddesinde yasaklanmaktadır. 137. İlgili çeşitli uluslararası belgelerde, devletlerin örgütlenme özgürlüğü hakkı da dâhil olmak üzere haklardan cinsiyet kimliği temelinde de ayrımcılık yapılmadan etkili bir şekilde yararlanılmasını sağlamaları gerektiği ifade edilmektedir. 138. Eşitliğin geliştirilmesinin ulusal ve uluslararası düzeylerde temel bir hedef haline geldiği düşünülürse, buradaki hükümlerin de altını çizdiği üzere, örgütlerin toplumsal cinsiyet, cinsel yönelim veya cinsiyet kimliği temelinde potansiyel üyelere karşı ayrımcılık yapmalarını yasaklayan mevzuat örgütlenme özgürlüğü hakkına getirilebilecek meşru bir kısıtlama sayılacaktır. Yurttaş Olmayanlar 139. Devletsiz kimseler, mülteciler ve göçmenler de dâhil olmak üzere yurttaş olmayanlar örgütlenme özgürlüğü hakkına sahiptir ve statülerine dayanarak bu hakkın kullanılması konusunda ayrımcılığa maruz kalmamalıdırlar. 140. AİHS’in 16. Maddesinde, bu hakkın, yabancıların siyasi faaliyetlerde bulunmalarına kısıtlama getirilmesine engel oluşturmadığı ima edilmektedir. Ancak, AİHM, başka Avrupa birliği devleti yurttaşlarının söz konusu olduğu durumlarda Avrupa Birliği’ne üye devletlerde bu hükmün dar bir şekilde yorumlanması gerektiğini hali hazırda kabul etmiştir. AİHS’in 16. Maddesinin uygulanması, bir siyasi parti kurma ve faaliyetlerine katılma bağlamında haklı bir gerekçeye dayandırılabileceği halde, bir kişinin milliyetine dayalı kısıtlamalara her zaman izin verilmediğinin dikkate alınması gerekmektedir. Özellikle ‘seçimler bağlamında, Yabancıların Yerel Düzeyde Kamusal Hayata Katılımlarına İlişkin Avrupa Sözleşmesi 1997 yılında yürürlüğe girmiş, pek çok Avrupa ülkesinde yabancı mukimlerin oy kullanmasına ve yerel seçimlerde aday olmasına izin verilmesine yönelik bir eğilim vardır’. Her durumda, siyasi parti dışı siyasi faaliyetlerin bu hükme dayanarak haklı nedenlerle kısıtlanması çok olası değildir. Azınlıklar 141. Örgütlenme özgürlüğü hakkının getirdiği, herkes için geçerli olan güvencelere ek olarak, azınlıkları konu alan çeşitli uluslararası belgelerde bu hak aynı zamanda bir devletin yetki alanında bulunan bütün azınlık grubu üyeleri için de güvence altına alınmıştır. Buna göre azınlıkların, ayrım gözetilmeksizin, örgütlere katılma ve/veya kendi örgütlerini kurmalarına izin verilmelidir. Bununla birlikte, azınlıkların demokratik bir toplumdaki rolünü geliştiren örgütleri destekleyen yasal teşviklerin kabul edilmesi de uygun olabilir. Çocuklar 142. Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 15. Maddesi, açık bir şekilde temel bir hak olan örgütlenme ve toplantı özgürlüğü hakkını çocuklar bakımından tanımaktadır. Bunun ötesinde, bu hakla ilgili daha genel güvenceler bakımından, ‘herkes’ ifadesinin kapsamına çocuklar da girmektedir. Ayrıca, UMSHS’nin 26. Maddesinde ve AİHS’in 14. Maddesinde ‘hiçbir temelde’ ayrımcılık yapılamayacağına yönelik yasak, yaşı da kapsar; dolayısıyla çocukların bu belgelerde yer alan bütün haklardan yararlanmaları için ilave bir güvencedir. 38