II. ULUSLARARASI AYRIMCILIK KONFERANSI
Katolik iktidarından kaçarak Anadolu’ya ulaştıklarında Yahudilerin karşılaştığı tutumu belirtmek için kullanılmaktadır. Vakfın resmi kuruluşu
her ne kadar 1989 yılı olsa da 1992 yılı yani göçün 500. yılı hedeflenmiş,
aynı isimle Türkiye Yahudilerinin tarihine, etnolojisine de yer veren bir
müze açılmıştır. Her ne kadar Türkiyeli Yahudilerin görünürlüğü bu çalışmalarla arttıysa da “misafirperverlik” ve “misafirlik” gibi iki kavram
da gündeme gelmiş, Yahudiler her gündeme geldiğinde bu coğrafyanın
misafirleri olarak adlandırılmıştır.
Boğaziçi Üniversitesi öğretim görevlisi Leyla Navaro da 22 Ocak
2009’da Radikal gazetesinde “Kendim ve ülkemin geleceği için tedirginim, üzülüyorum, ürküyorum” başlığıyla, dönemin cumhurbaşkanı Abdullah Gül’e açık mektup niteliğinde kaleme aldığı yazısında “Kendimi
ait addettiğim ülkem beni eşit vatandaşı olarak görmüyor, din hanemde
yazılı olan ibareden dolayı zımnen taraf yapıp düşmanlaştırıyor, devletine ve vatandaşlarına sahip çıkmakla yükümlü devlet sorumluları ve kimi
medya saldırganlık ve düşmanlığı kışkırtıcı söylemlerden çekinmiyor ve
ülkeyi ele geçirmekte olan ırkçılık dalgasına ‘dur’ diyemiyor, demiyor...”
sözleriyle Türkiyeli Yahudilerin maruz kaldığı baskı, ötekileştirme ve en
önemlisi misafirlik meselesini gündeme getirmişti. Zira “misafir” olma
hali T��rkiyeli Yahudileri bu coğrafyanın bir unsuru olarak görmenin
önündeki önemli bir engeldi. Dahası Yahudileri “yabancı” ve “öteki”
olarak algılamanın da önemli bir aracıydı. Türkiyeli Yahudilerin pek
çoğunun üstelik önemli bir çoğunluğunun herhangi bir bağı olmayan,
daha da ötesi onların Anadolu’ya yerleşmesinden neredeyse dört yüz yıl
sonra kurulmuş bir ülkenin, yani İsrail’in içinde bulunduğu her savaş ya
da çatışmanın faturası Türkiye’de Yahudilere kesilirken, onlardan İsrail
adına özür dilemeleri ve hatta İsrail’i lanetlemeleri beklenir. Ancak bunları yapmaları da yeterli olmaz. Zira Türkiyeli Yahudiler, Yahudi oldukları için İsrail’e daha yakın, daha sadık olmakla suçlanmakta tam da bu
sebeple nankörlükle itham edilmektedir. Yahudiler onları İspanya’dan
kurtaran Osmanlı’nın bugünkü torunlarına ihanet etmekle her fırsatta
suçlanır. Misafirlik, Türkiye’deki antisemitizmin görünen yüzlerinden
yalnızca biridir.
Türkiyeli bir Yahudi, eğer ismi Türkçe değil ise herhangi bir düşmanlık ya da ayrımcılıkla karşılaşmamak ya da en basiti “Kimsin?”,
78