BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 10 AĞUSTOS 2014 CUMHURBAŞKANI SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU
anayasa ve yasalarında gerekli düzenlemeleri yapmakla yükümlü kılar.
19. Taraf Devletlerin sundukları raporlar incelendiğinde, neredeyse tüm devletlerin tüm seçim
ve halk oylamalarında kadınlara ve erkeklere seçme ve seçilme hakkı tanıyan anayasal ya da
yasal hükümleri kabul etmelerine rağmen, pek çoğunda kadınların bu hakkı kullanma konusunda güçlükler yaşadığı görülmektedir.
20. Bu hakları engelleyen unsurlar arasında şunlar bulunmaktadır:
(a) Kadınların, adaylar, siyasi parti platformları ve seçme usulleri hakkındaki bilgilere erişim
olanakları, genelde erkeklerinkine kıyasla azdır; ve Hükümetlerle siyasi partiler, bu bilgileri
sağlama konusunda yetersiz kalmaktadır. Kadınların okuryazar olmamaları, siyasi sistemler hakkında ya da siyasi girişimlerin ve politikaların hayatları üzerindeki etkileri hakkında
yeterli bilgilere ve değerlendirme olanaklarına sahip olmamaları, seçme haklarını tam ve eşit
kullanmalarını engelleyen diğer önemli etkenlerdir. Bazı durumlarda kadınların oy kullanmak
üzere kaydedilmemeleri, oy kullanma hakkının, sorumluluklarının ve değişim konusunda bu
hakkın içerdiği olasılıkların anlaşılmadığını göstermektedir;
(b) Çifte iş yükü ve mali engeller, kadınların seçim kampanyalarını izlemek ve oylarını tam
bir özgürlükle kullanabilmek için gereken zaman ya da olanaklarının sınırlı kalmasına neden
olacaktır;
(c) Pek çok ülkede geleneklerle sosyal ve kültürel kalıplar, kadınların seçme hakkını kullanmaları konusunda caydırıcı niteliktedir. Pek çok erkek, ikna yoluyla ya da kadınların yerine oy
kullanmak gibi doğrudan eylemler aracılığıyla kadınların kullandıkları oyları etkilemekte ya
da kontrol etmektedir;
(d) Bazı ülkelerde kadınların dolaşım özgürlüklerinin veya katılım haklarının sınırlı olması,
kadınların siyasete katılımlarına karşı olumsuz yaklaşımlar ya da seçmenlerin kadın adaylara
güven duymaması ve desteklememesi gibi unsurlar, kadınların yaşadıkları toplumun kamu ya
da siyaset hayatlarına katılmalarını engelleyen diğer unsurlar arasında yer almaktadır.
21. Bu unsurlar seçmenlerin yarısını oluşturan kadınların neden siyasi güçlerini kullanmadıklarını ya da çıkarlarını desteklemek, hükümeti değiştirmek ya da ayrımcı politikaları ortadan
kaldırmak amacıyla bloklar oluşturmadıklarını en azından kısmen açıklamaktadır.
22. Seçim sistemi, Parlamentodaki sandalye sayısı dağılımı, bölge seçimi gibi unsurların tümü,
Parlamentoya seçilen kadınların oranını ciddi biçimde etkilemektedir. Siyasi partiler eşit fırsat
ve demokrasi ilkelerini benimsemeli ve kadın ve erkek aday sayısının dengeli dağılımı sağlamaya yönelik çalışmalar yürütmelidir.
23. Kadınlar, seçme haklarını kullanma konusunda erkeklere uygulanmayan ya da oransız
biçimde kadınları etkileyen hiçbir sınırlama ya da koşula tabi olmamalıdır. Örneğin, seçme
hakkının sadece belirli eğitim düzeyine, belirli bir miktar servete, ya da okuryazar kişilere
tanınması makul olmamakla kalmayacak, aynı zamanda evrensel insan hakları güvencesini de
ihlal edecektir. Ayrıca, kadınlar üzerindeki etkisi daha fazla olan bu tür bir uygulama Sözleşme
hükümlerine de aykırıdır.”31
Komite aynı genel yorumunda devletlere eşitlik sağlayıcı politikalar geliştirmesini tavsiye eder;
“Geçici özel tedbirler
15. Yasalardaki engellerin kaldırılması gerekli olmakla birlikte yeterli değildir. Kadınların tam
ve eşit katılımlarının sağlanamaması bir kasıt olmaksızın, ve erkekleri bilinçsizce öne çıkartan
köhne uygulamaların ve usullerin bir sonucu olabilir. Sözleşmenin 4. maddesinde, 7. ve 8. maddelerin tam anlamıyla uygulanması için geçici özel tedbirlerin kullanılması teşvik edilmektedir.
50