Toplantı ve Gösteri Hakkı İzleme Raporu
Daşkan’ın kimi iddialara göre çatışma arasında kalarak ve nereden kaynaklandığı belli
olmayan bir kurşunla, kimi iddialara göre ise polis kurşunuyla hayatını kaybettiği basında yer almıştır.221 Kahramanmaraş’ta yapılması planlanan mülteci kampını protesto
etmek için yapılan gösterilere güvenlik güçleri biber gazı ile müdahale etmiştir. Gazdan
etkilenen 82 yaşındaki M. A. Karayel kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetmiştir. Gazi
mahallesinde iddialara göre barışçıl olmayan gösteriye polis müdahalesi esnasında evinin
balkonunda bulunan P. Gemsiz, kurşun isabet etmesi sonucu hayatını kaybetmiştir.222
Protesto biçimleri ile güvenlik kuvvetlerinin müdahale biçimleri bir arada değerlendirildiğinde ise şu tablo ortaya çıkmaktadır:
Güvenlik Kuvetlerinin Müdahale Biçimi
Zor Kullanma
(Darp,
Coplama vb.)
Orantısız
Güç
Kullanımı
Gösteriyi
Engelleme
Uygulamalar
Zor Kull./
Diğer
Eng.
Önlemler
Orantısız
Güç/
Diğer
Engl.
Önlem
Orantısız
Güç/
Gerçek
Mermi
B. AçıkOturma EylYürüyüş vb.
33
71
21
6
7
1
139
Miting
0
2
1
0
0
0
3
Karşıt
Gösteriler
2
1
2
0
0
0
5
Stand AçmaBildiri Dağ.Çadır Kurma
3
0
1
0
1
0
5
Kutlamalar
0
18
4
1
0
0
23
Anma
Etkinlikleri
4
3
1
3
1
0
12
Protesto
Biçimi
Toplam
Diğerleri
0
2
1
0
0
0
3
Toplam
42
97
31
10
9
1
190
Güvenlik güçleri tarafından yapılan müdahalelerde en fazla başvurulan yöntem biber
gazı ve/veya tazyikli su kullanımıdır. Orantısız güç kullanımı, en fazla başvurulan protesto biçimi olan basın açıklaması, yürüyüş, toplantı gibi protesto biçimlerini dağıtmak
için kullanılan müdahale biçimidir. 23 Nisan 2016 tarihinde 1 Mayıs afişleri asan Halkevi
ve Öğrenci Kolektifleri üyesi 4 kişi gözaltına alınmıştır. Karakolda Kabahatler Kanununa
muhalefetten para cezası kesilerek serbest bırakılmışlardır.223
Sadece barışçıl gösterilere değil milletvekillerinin mecliste yapmak istediği basın
açıklamalarına bile müdahale edildiği örneklere de rastlamak mümkündür. Meclis Başkanı İsmail Kahraman’ın Che Guevara’ya yönelik ‘katil kişilik, eşkıya, gerilla’ ifadelerini
protesto etmek için TBMM’de ‘Devrimci Liseliler ile basın açıklaması yapmak isteyen
TBMM Katip Üyesi CHP’li A. H. Hakverdi’ye de polisler müdahale etmiştir. Polis, liselileri basın açıklamasının yapılması planlanan basın toplantı odasına alamayacaklarını ifade
ederek izin vermemiştir. Bunun üzerine basın açıklamasının basın kapısı önünde yapılmasına karar verilmiştir. Ne var ki polis buna da izin veremeyeceğini ifade etmiştir. Hakverdi ve polis arasındaki müzakereler sonucunda basın açıklamasının yapılmasına izin
221 Bkz. Milliyet, “Çatışma Ortasında Kalan genç Öldü”, 01.02.2016, http://www.milliyet.com.tr/catisma-ortasinda-kalan-genc-oldu-gundem-2187866/; Zete, “Adana’da Bir Genç Vurularak Öldürüldü”, 01.02.2016, https://zete.
com/adanada-19-yasinda-bir-genc-vurularak-olduruldu/.
222 Zeynep Yüncüler, “Pınar gemsiz’in Olay Yeri İnceleme Raporu Yayınlandı: Eşim Vuruldum Diye Bağırdı”, Birgün, http://www.birgun.net/haber-detay/pinar-gemsiz-in-olay-yeri-inceleme-raporu-hazirlandi-esim-vuruldum-diye-bagirdi-112518.html
223 Sendika.org, “Çorum’da 1 Mayıs Afişi Asan Dört Kişi Gözaltına Alındı”, 23.04.2016, http://sendika10.org/2016/04/
corumda-1-mayis-afisi-asan-dort-kisi-gozaltina-alindi/.
64