Giriş ortaya konulamaması halinde, yasaklama yerine AİHM içtihatlarında belirlenen standartlara uygun alternatif önlemler alınması.7 Kapsayan Eylem Planı bakımından bir ilerleme kaydedilmemiştir. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi 25 Eylül 2014 tarihinde gerçekleştirdiği 1208. Oturumda aldığı kararında şu tespitler yer almaktadır; “Genel tedbirler: - Şubat 2014 tarihinde TC Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan Eylem Programında barışçıl gösteri özgürlüğü hakkının ihlalinin önlenmesi ve 2911 sayılı yasanın gözden geçirilmesi hedeflenmekle birlikte, planlanan yasal düzenlemelerin içeriği, gösterilerin barışçıl olması durumunda müdahalenin gerekliliği konusunda yerel makamların değerlendirme yükümlülüğünün toplanma özgürlüğü hakkını nasıl güvence altına alacağına ilişkin somut bilginin mevcut olmaması - Göz yaşartıcı gaz kullanımına ilişkin kuralların gözden geçirilmesine dair hiçbir somut bilginin sağlanmamış olması - Bir gösteri dağıtıldıktan sonra kullanılmış olan gücün gerekli, orantısal ve makul olup olmadığını gözden geçirme usullerine ilişkin herhangi bir bilginin sağlanmamış olması - Kolluğun bir gösteriyi dağıtırken kullandığı gücün gerekliliği ve orantısallığı bakımından mevzuatı ihlal ettiği durumlara karşı mevzuatda yer alan yaptırımların yapısı, kapsamı ve etkililiğine ilişkin bilginin sağlanmamış olması - Kolluk kuvvetlerine karşı yürütülen soruşturma ve cezai prosedürlerin Sözleşme standartlarına uygun biçimde yürütülüp yürütülmediğine dair herhangi bir bilginin sunulmamış olması” 8 2015 yılında eylem planında yer alan taahhütlerin aksine yasal düzenlemeler yapılmıştır. 27 Mart 2015’te kabul edilen Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu, Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la yeni kısıtlayıcı düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemelerde idari makamlara ve kolluk kuvvetlerine yeni yetkiler verilmiştir. Yeni düzenlemeler AB 2015 İlerleme Raporun’da da eleştiri konusu yapılmıştır; “İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihadı henüz tam olarak uygulanmamaktadır. Geçtiğimiz iki yılda özellikle, ifade özgürlüğü ve toplanma özgürlüğü alanlarında önemli ölçüde gerileme olmuştur. Kolluk birimlerine, yeterli yargı veya bağımsız meclis denetimi olmaksızın, geniş takdir yetkileri tanımak suretiyle, Mart 2014’te hazırlanan AİHS İhlallerinin Önlenmesine İlişkin Eylem Planı’nda ortaya konulan tedbirlerle çelişen İç Güvenlik Kanunu kabul edilmiştir”9. Toplantı ve gösteri hakkı bakımından yasal mevzuata ve uygulamadaki ihlallere ilişkin eleştiri ve öneriler sadece AB mekanizmaları tarafından da yapılmamaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) tarafından alınan kararlarda benzer tespitler yer almaktadır; 2013/33 sayılı kararda; 2013 1 Mayıs gösterileri için valilikçe alınan önlemlerin seyahat özgürlüğü, serbest dolaşım hakkı ve bağlantı hakları kısıtladığına vurgu yapılarak “İstanbul Valiliği’nin 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Gününün kutlanması münasebeti ile alınan tedbirler ve uygulamalarda aşırıya giderek hatalı davrandığı benzer uygulamaların bundan böyle tekrar edilmemesi açısından gerekli tedbirlerin alması ” 2013/90 sayılı kararda; “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 5. (İşkence ve Kötü Muamele), Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3. (İşkence), Medeni ve Siyasî Haklar Sözleşmesinin 7. (İşkence ve Eziyet), İşkence ve Diğer Zalimane, Gayriinsani veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme’nin 2. (İşkencenin Önlenmesi Tedbirleri), Anayasamızın 5. (…Temel Hak ve Hürriyetler…), 12., 13., 14., 15. (Temel Hak ve Hürriyetlerin, Sınırlan7 8 9 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/03/20140301-2-1.pdf http://www.aihmiz.org.tr/?q=tr/content/ak-bakanlar-komitesi-turkiyenin-toplanti-ve-gosteri-hakkinin-korunmasina-iliskin-aldigi 2015 İlerleme Raporu 9