4. Olağanüstü Hal
78. Kamusal bir acil durum sırasında veya sonrasında seçimlerin gerçekleştirilmesi, bazı
temel haklar kısıtlanmış olabileceği için zorluklar getirmektedir. Kişisel ve Siyasi Haklar
Uluslararası Sözleşmesi, insan haklarının kısıtlanması veya askıya alınması için bazı katı
kriterler getirmektedir. 4. madde aşağıdaki hükümleri içermektedir:
Kişisel ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi
4. Madde
1. Sözleşmeci Taraf Devletler, ulusun yaşamını tehdit eden olağanüstü bir durumun meydana gelmesi ve bun resmen ilan etmeleri halinde, durumun zorunluluklarının kesinlikle gerektirdiği ölçüde, uluslararası hukuktan doğan diğer yükümlülüklerine aykırı düşmeyecek ve ırk, renk, cinsiyet, dil, din, toplumsal köken gibi
sebeplerle ayrımcılık içermeyecek şekilde, bu Sözleşmedeki yükümlülüklerinde
azaltma yapan tedbirler alabilir.
2. Sözleşmenin 6, 7, 8(1 ve 2 fıkralar), 11, 15, 16 ve 18. maddelerindeki yükümlülüklerde hiç bir azaltma yapılamaz.
3. Sözleşmedeki yükümlüklerini azaltma yetkisi kullanan Sözleşmeye Taraf bir
Devlet, yükümlülük azaltılan Sözleşme maddeleri ile yükümlülük azaltmayı gerektiren sebepler hakkında Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri aracılığıyla Sözleşmeye
Taraf diğer Devletleri derhal bilgilendirir. Yükümlülük azaltmanın sona erme tarihi
de aynı yolla başka bir bildirimle iletilir.
79. Demokratik geçiş dönemleri genellikle hem ilan edilmiş hem de fiili bazı ulusal acil durumları takiben yaşanır. Temel hakları kısıtlayan veya askıya alan olağanüstü veya diğer
istisnai mevzuatlar genellikle seçimlerin özgür bir şekilde yürütülmesi ile tutarsız olacaktır. Seçimlere hazırlanan devletler bu tür mevzuatların seçim süreçleri üzerindeki
etkilerini dikkatli bir şekilde gözden geçirmeli ve olağanüstü hal tedbirlerini kaldırmayı
veya seçimler sırasında uygulamamayı göz önünde bulundurmalıdır.
80. Uluslararası insan hakları hukuku olağanüstü hal dönemlerinde istisnai tedbirlerin gerekli olabileceğini kabul etmektedir. Seyahat özgürlüğü, ifade özgürlüğü veya barışçıl
toplanma özgürlüğü gibi bazı haklar üzerindeki sınırlamalara yasallık, gereklilik, orantılılık ve ayrımcılık gözetmeme gereksinimlerini karşıladıkları sürece izin verilebilir. Orantılı kısıtlamaların yeterli olmadığı durumlarda, olağanüstü hal ilanının ardından bazı hak-
40