EK III
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları
Sistemi
1. Birleşmiş Milletler insan hakları sistemi, Birleşmiş Milletler Antlaşması’ndan (BM Antlaşmasına dayalı organlar) ve uluslararası insan hakları sözleşmelerinden doğan ve bağımsız uzmanlardan oluşan organlardan (sözleşmeye dayalı organlar) ileri gelen izleme
yetkilerine sahip mekanizmalardan oluşur.
A. BM Antlaşmasına Dayalı Organlar
2. BM Antlaşmasına dayalı organlar, İnsan Hakları Konseyi, Konseyin evrensel periyodik
inceleme mekanizması ve özel usulleridir.
1. İnsan Hakları Konseyi
3. İnsan Hakları Konseyi, Birleşmiş Milletler sistemi içinde, Genel Kurul tarafından çoğunluk oyu ile seçilen 47 ülke temsilcisinden oluşan hükümetlerarası bir organdır. Konsey,
Birleşmiş Milletler sistemi içinde insan haklarının yaygınlaştırılması ve korunmasının
güçlendirilmesinden ve dünya çapındaki insan hakları ihlallerinin ele alınması ve bunlar
hakkında eyleme geçilmesinden sorumludur. Konsey, Genel Kurul’un 15 Mart 2006’da
aldığı 60/251 sayılı kararıyla kurulmuştur. Konsey, Birleşmiş Milletler Cenevre Ofisi’nde
her yıl on haftalığına toplanır ve yıl boyunca gerçekleşen ve Konseyin dikkatini gerektiren tematik insan hakları sorunlarını irdeleyebilir.
4. Konsey kayıt altına alınan oy veya kayıt altına alınmayan oy sistemiyle hüküm, beyan
veya karara varabilir. Konseyin bir belgeyi oy yoluyla kabul etmesi için üyelerinin çoğunluğunun desteği gereklidir. Yalnızca Konsey üyeleri oy kullanabilir. Konsey’in kararları
yasal olarak bağlayıcı değildir. Şimdiye kadar Konsey, geniş çaplı, tematik ve ülkelere
özel insan hakları sorunlarını ele alan 1.750’den fazla belge kabul etmiştir.
87