66. Etkili bir hukuk çözümüne başvurma hakkı, Devletlerin, bireylerin bağımsız ve tarafsız mahkemelere, idari mekanizmalara veya diğer yetkili makamlara erişimlerini sağlamasını gerektirmektedir. Ayrıca, etkili bir hukuk çözümüne başvurma hakkı insan hakkı ihlali nedeniyle zarar görmüş kişilerin tazminat hakkını da içermektedir.110 İnsan Hakları Komitesi 25 No’lu genel yorumunda (1996), “seçmenlerin oy pusulalarının güvenliği ve oyların sayımına güven duymaları için yargı denetimi veya başka eşdeğer süreçlere erişim sahibi olması gerektiğini” belirtmiştir (para. 20). Dahası, Komite taraf Devletleri tartışmalı seçim sonuçlarının olduğu durumlarda şikayet mekanizmalarına ve etkili hukuk çözümlerine evrensel erişim sağlamaya teşvik etmiştir.111 Etkili hukuk çözümleri ve tazminat sağlama yükümlülükleri kapsamında, taraf Devletlerin seçim süreçlerine yönelik düzenleyici çerçevenin Kişisel ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi’nin 25. maddesine112 uyumlu olmasını ve vatandaşların katılımına makul olmayan kısıtlamalar getirmemesini sağlamak da dahil olmak üzere ihlallerin tekrarlanmasını önleyecek tedbirleri alma yükümlülüğü vardır.113 67. Kişisel ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi’nin 14. Maddesi (1) uyarınca her mahkemenin, yetkin, bağımsız ve tarafsız olması gerekliliği istisnası olmayan mutlak bir haktır. 114 Buradaki “mahkeme” terimi, ünvanı ne olursa olsun kanunen kurulmuş, yürütme ve yasama organlarından bağımsız veya hukuki meselelerde karar alırken yargı bağımsızlığına sahip olan kurum anlamına gelmektedir.115 Dolayısıyla, seçimlerle ilgili anlaşmazlık çözümü işlevini yerine getirirken bu kriterlere uyması gereken seçim idaresi kurumlarını da kapsayabilir.116 Adil yargılamanın, özellikle de kısa seçim zaman çerçevesinde önemli bir boyutu da çabukluktur.117 Bu doğrultuda, İnsan Hakları Komitesi, siyasi saikleri olan ve bir adayın başkanlık için aday olmasını engellemek için başlatılan hukuki süreçlerin adil yargılanma ve siyasi katılma haklarını ihlal ettiğine karar vermiştir.118 Son olarak, hesap verebilirlik mekanizmalarının kadınların adalete erişim hakkını güvenceye almak için toplumsal cinsiyete duyarlı olması gerekmektedir.119 110. Tazminat biçimleri arasında iade, telafi, rehabilitasyon, tatmin ve tekrarlanmama garantisi sayılabilir. Bkz. Uluslararası İnsan Hakları Hukukunun Ağır İhlali ve Uluslararası İnsancıl Hukukun Ciddi İhlali Mağdurlarının Çözüm ve Tazminat Hakkına İlişkin Temel İlkeler ve Yönergeler 111. CCPR/C/MDG/CO/4, para. 53–54. 112. Delgado Burgoa - Bolivya Çokuluslu Devleti, para. 13. 113. Staderini ve De Lucia - İtalya, para. 11 114. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 32 (2007), para. 19. 115. A.g.y. para. 18. 116. Katashynskyi - Ukrayna (CCPR/C/123/D/2250/2013), para. 7.2 117. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 32 (2007), para. 27. 118. Nasheed - Maldivler, para. 8.3–8.6. 119. Kadınlara Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılması Komitesi, Genel Yorum No. 33 (2015). 32