sa veya diğer temel yasalarda yer almalıdır.217 Seçim süreçlerine ilişkin ön koşul haklara -ifade, düşünce, bilgi, barışçıl toplanma, örgütlenme ve seyahat özgürlüğü ve ayrımcılık yasağı, eğitim ve kişi güvenliği hakları- ilişkin yasal yetki de aynı şekilde ülkenin en temel yasalarınca öngörülmelidir. 112. Hukuki kesinlik ve tahmin edilebilirliğin218 sağlanması ve takdir yetkisinin kötüye kullanılması veya ayrımcılık yaratan uygulamalar veya özgür ifade veya tam katılım haklarının ihlal edilmesi olasılıklarından kaçınmak için kanuni dil açık, kısa, öz ve yeterli seviyede özgül olmalıdır. Seçimlere ilişkin yasal çerçeve de ayrıca kadınların katılımını teşvik etmeli, azınlık dillerinde ulaşılabilir219 ve engelli kişiler tarafından erişilebilir olmalıdır.220 113. Son olarak, Devletler seçimlerin kabul edilebilirliğini ve meşruiyetini güçlendirmek için seçim haklarının uluslararası insan hakları hukukuna uygun bir şekilde ve kapsayıcı, şeffaf ve katılımcı bir süreç aracılığıyla kullanılmasını sağlayacak etkili bir yasal çerçeve geliştirmelidir.221 Buna yasal kesinlik ve tahmin edilebilirlik ilkelerine saygı gösterilmesi de dahildir. Sivil toplumun katılımı, mevcut tüm yasal seçeneklerin belirli gruplara yönelik etkilerinin dikkate alınmasını sağlayabilir ve bu kuralların toplumun tüm üyeleri tarafından sahiplenilmesini arttırabilir.222 Bu ise, seçim çerçeveleri ve usullerine ilişkin anlaşmazlıkları azaltabilir ve gerilimlerden kaynaklanan seçimle ilgili şiddet ihtimalini sınırlayabilir ve azaltabilir. B. Seçim idare organları 114. Evrensel insan hakları belgelerinde seçim idare organlarına açık bir şekilde atıfta bulunulmamakla beraber, bunların insan haklarına saygılı seçim süreçlerini uygulama yükümlülüğü olduğu sonucuna Devlete yüklenen ve tüm devlet kurum ve kuruluşları için geçerli olan insan haklarına saygı gösterme, koruma ve yerine getirmeye yönelik genel yükümlülükten hareketle varılabilir.223 Seçim idare organları yapıları ve büyüklükleri bakımından değişkenlik gösterebilir. Bu tür organlar için - bağımsız, hükümete bağlı ve karma olmak üzere – birkaç model vardır ve bunların her biri ülkenin kendi koşulları ve mevcut ihtiyaçları da dahil olmak üzere pek çok faktöre bağlı olarak o ülkeye uygun olabilir. Hangi modelin benimsendiği fark etmeksizin seçim idare makamlarının seçim süreçlerinin dürüstlüğünü sağlaması beklenmektedir. Yeni kurulan bir seçim mercii için 217. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 25 (1996), para. 5. 218. CERD/C/62/CO/1, para. 14 (“Komite seçim yasalarının yanlış yorumlanmasının etnik ve dinsel gruplar arasında gerilimin tırmanmasına sebep verdiğini endişe ile belirtmektedir”). 219. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 25 (1996), para. 12. Ayrıca bkz. CCPR/C/CYP/CO/4, para. 22. 220. CRPD/C/PER/CO/1, para. 45. 221. Kamu işlerine katılma hakkının etkili bir şekilde uygulanmasına ilişkin Devletlere yönelik Rehber, para. 30 222. A.g.y., para. 2. 223. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 31 (2004), para. 4. 53