Giriş 1. Seçimler demokrasinin kalbini oluşturmaktadır ve kişilerin kamu işlerine katılma haklarını kullandıkları temel yol olmaya devam etmektedir. Dünyada her zamankinden daha çok seçim yapılıyor. Ancak bu süreçler zaman zaman demokrasinin zayıfladığı ve sivil alana yönelik artan tehditlerin olduğu ortamlarda gerçekleşmektedir. Seçim süreçlerinin dijitalleşmesi ile, özellikle sosyal medya aracılığıyla yürütülen çevrimiçi bilgi çarpıtma kampanyaları gibi bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımından doğan insan haklarına yönelik yeni zorluklar ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla, özgür ve gerçek seçimlerde insan hakları ve temel özgürlüklere saygının temel alınması esastır. 2. Seçimler de dahil olmak üzere kamu işlerine katılım, uluslararası insan hakları hukuku araçları ile korunan bir insan hakkıdır. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve takip eden anlaşma hükümleri, özellikle de Kişisel ve Siyasi Haklara ilişkin Uluslararası Sözleşme’nin 25. Maddesi tarafından garanti altına alınmıştır (Bkz. Ek 1). Bölgesel seviyede ise Afrika, Amerikalar-arası ve Avrupa’daki insan hakları sistemleri de bu temel hakkı tanımaktadır (Bkz. Ek 2). Dünyanın dört bir yanındaki ülkeler ve insanlar, özgür ve gerçek seçimlerin önemli bir demokratik gereksinim ve kamu otoritesinin temelini oluşturan insanların iradesine ses verme konusunda kaçınılmaz bir yol olduğunu kabul etmişlerdir. 3. Katılımın kendi başına bir insan hakkı olmasının yanı sıra, seçim süreçlerinin merkezinde olan başka insan hakları da vardır. Seçme ve seçilme hakkının anlamlı bir şekilde kullanılabilmesi için, başta eşitlik ve ayrımcılığa uğramama hakkı, düşünce ve ifade özgürlüğü, barışçıl bir şekilde toplanma ve örgütlenme özgürlüğü ve güvenlik hakkı ve etkili hukuk çözümlerine erişim hakkı olmak üzere insan haklarının herkes tarafından saygı gördüğü ve kullanıldığı bir ortam olması büyük bir öneme sahiptir. 4. Bu rehber, seçimler bağlamında uygulanabilir olan evrensel insan hakları normları ve standartlarına detaylı bir şekilde değinmektedir. Birleşmiş Milletler, yıllar içinde seçimler ve siyasi katılım ile ilgili uluslararası normları ve standartları detaylandırmıştır. İnsan hakları uzman mekanizmaları, özellikle de sözleşme makamları ve İnsan Hakları Konseyi’nin özel prosedürleri gözlem, karar ve tavsiyeleri aracılığıyla ilgili uluslararası araçlarda yer alan norm ve standartları yorumlamışlardır. Bu da seçim süreçlerinde uygulanabilir olan insan hakları norm ve standartlarını açıklığa kavuşturmaya yardımcı olmuştur. Gitgide gelişen bu yorum ve tavsiyeler, insan hakları mekanizmaları ve makamlarının norm ve standartların belirli bağlamlarda nasıl uygulandığının anlaşılmasında rehberlik sunmaktadır Ek 3 Birleşmiş Milletler insan hakları mekanizmalarının doğası ve yetkileri ile bunların yorum ve tavsiyelerinin hukuki niteliği konusunda bilgi vermektedir. 1