ADALETE ERIŞIM İÇIN DESTEK MEKANIZMALARI Hak temelli bir bakış açısıyla ele alındığında web erişilebilirliği, tüm kullanıcıların web sitelerine erişebilmesi ile web sitelerini kullanabilmesi ve anlayabilmesini ifade eder. Adalete erişim hakkı kapsamında web erişilebilirliği, öncelikle bilgiye erişimi temin edeceği gibi, yapılacak hukuki ve usuli düzenlemelerle başvuru ve takip aşamaları bakımından hak ve adalet arayışını da kolaylaştırabilir. Web erişilebilirliğinde engelliler için makul uyumlaştırma önem taşımaktadır. Bu kapsamda bilişim sistemleri ve bilgisayar mühendisliği öğretim üyeleriyle engellilerin adalete web erişebilirliği üzerinden gerçekleştirdiğimiz bir çalışmayla sekiz web sitesi17 “Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu (WCAG)” kriterlerine göre değerlendirilmiştir.18 2014 yılı için incelenen web sitelerinin engellilerin web erişilebilirliği makul uyumluluk durumu, Ankara Barosu ve Yargıtay için en uyumsuz, Adalet Bakanlığı web sitesi için en uyumlu olarak tespit edilmiştir.19 Engellilerin başkasına bağımlı olmaksızın güvenilir bilgiye erişebilir olması bakımından web sitelerinin web erişilebilirlikleri bakımından makul uyumlaştırmanın yapılması, eşit haklar için zorunluluktur. Engellilerin adalete erişimi konusunda hak temelli bir farkındalığın gerekliliği, aynı zamanda kesişimsel çalışmaların yürütülmesi konusunda karşımıza çıkmaktadır. Böylece proje devamında engelli çocukların hakları üzerine Sosyal Pediatri Sempozyumu’nda “Engelli Çocuk ve Ergenlerin Hakları” başlıklı bildiriyle hekimlerle bir araya gelinmiştir.20 Öte yandan adalete erişim için hukuku uygulayacak ve yaratacak olan hukukçuların da engelli hakları konusunda bilgi ve bilinç seviyesi17 Çalışmamız kapsamında 2014 yılı için tespit edilen öncelikli sekiz web sitesi şunlardır: Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü (www.eyh.gov.tr), Adalet Bakanlığı (www.adalet.gov. tr), UYAP Hukuki Yardım (www.hukukiyardim.gov.tr), UYAP Vatandaş Portalı (vatandas.uyap. gov.tr), Anayasa Mahkemesi (www.anayasa.gov.tr), Yargıtay (www.yargitay.gov.tr), Danıştay (www.danistay.gov.tr), Ankara Barosu (www.ankarabarosu.org.tr). 18 Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu (Web Content Accessibility Guideline/WCAG) engelliler ile yaşlıların web içeriğine erişilebilirlikleriyle ilgili ilke ve kriterleri ortaya koymaktadır. Kılavuz, dört ilkeye (algılanabilirlik -perceivable, kullanılabilirlik-operable, anlaşılabilirlik-understandable ve sağlamlık-robust) dayandırılmıştır. Ayrıntılı bilgi için bkz. Ertürk vd., age, s. 385-386. 19 Tespit edilen 370 uyumsuzluğun, 276’sı kullanılabilirlik ve 70’i algılanabilirlik ilkeleri kapsamında olup, 276 algılanabilirlik uyumsuzluğunun 224’ü Ankara Barosu’nun web sitesinde, 70 kullanılabilirlik uyumsuzluğunun 66’sı Yargıtay’ın web sitesinde karşımıza çıkmaktadır. 20 Aslı Şimşek ve Damla Songur, “Engelli Çocuk ve Ergenlerin Hakları”, Sosyal Pediatri Sempozyumu: “Özel Bakım Gereksinimi Olan Çocukların; Hakları, İzlemi ve Bakımı” Oturumu, Bildiri Özetleri, Sosyal Pediatri Derneği, HiltonSA Otel, 14-16 Mayıs 2015, s. 14. 109