Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi Kapsamında Engelli Bireylerin Adalete Erişimi Damjan Tatic Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi (BHES), engelli bireylerin evrensel haklarını kapsamlı bir şekilde yasa haline getiren ve güçlendiren ilk uluslararası insan hakları sözleşmesidir.1 Amacı, tüm insan haklarının ve temel özgürlüklerin engelli bireyler tarafından tam ve eşit şekilde kullanılmasını teşvik etmek ve bu hak ve özgürlükleri korumak, engelli bireylerin doğuştan gelen onuruna saygı gösterilmesini sağlamaktır. Sözleşme, Birleşmiş Milletler sisteminde en fazla sayıda onay alan ve katılım gösterilen insan hakları antlaşmalarından biridir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Aralık 2006’da oybirliğiyle bu Sözleşme’yi ve Ek İhtiyari Protokol’ü kabul etmiştir. Her iki belge Mayıs 2008’de yürürlüğe girmiştir. Engelli Hakları Sözleşmesi’nde 177 taraf devlet, Ek İhtiyari Protokol’de 93 taraf devlet vardır. Sözleşme, taraf devletlerin engellilerin adalete diğer bireylerle eşit şekilde etkin erişimini sağlama görevini tanımlamaktadır. Buna, soruş1 Sözleşmenin ayrıntılı ve kapsamlı bir incelemesi için bkz. C. Pyaneandee, International Disability Law: A Practical Approach to the United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities, 2018. 49