BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 7 HAZİRAN 2015 MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU Söyler Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvuruda bulunmuş mahkeme 2013 yılında “Türkiye’de hüküm giymiş mahkumların oy kullanma yasağının doğrudan uygulandığını, bu yasak uygulanırken suçun doğası ve ağırlığının, hüküm süresi ve mahkumun hal ve davranışlarının hesaba katılmadığını belirtti. Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 1 nolu protokolün serbest seçim hakkını düzenleyen 3. maddesini ihlal ettiğine”12 karar vermiştir. YSK, 2014 yılında hüküm giymiş olduğu halde, şartlı tahliye olanların oy kullanabilmeleri için karar almış olmasına rağmen bu düzenleme de kriterleri karşılamamaktadır. Yine 298 sayılı STHVSKHK’un 8. maddesi13 kısıtlı olanların seçmen olamayacağına hükmeder. Dolayısıyla mahkemeler tarafından kendisine vasi tayin edilmiş olan zihinsel engelliler seçme hakkını kullanamamaktadır. Bu madde BM Engelli Hakları Sözleşmesine aykırıdır. Ancak uygulamada zihinsel engelliler bakımından kanuna uygun seçmen kaydı14 yapılmadığı durumlar da bulunmaktadır. Radyo ve televizyonla propaganda: “Madde 52 – (Değişik: 17/5/1979 - 2234/1 md.) (Değişik: 10/6/1983 - 2839/46 md.) Özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere, seçime katılan siyasi partiler, oy verme gününden önceki 7 nci günden itibaren oy verme gününden önceki gün saat 18.00’e kadar radyo ve televizyonda propaganda yapabilirler. (Değişik: 23/5/1987 - 3377/3 md.) Seçime katılan; a) Siyasi partilere ilk gün 10, son gün 10 dakikayı geçmemek üzere, programlarını ve yapacakları işleri anlatan iki konuşma, b) Mecliste grubu bulunan siyasi partilerin her birine ilaveten 10’ar dakikalık propaganda, c) (Değişik: 27/10/1995 - 4125/4 md.) İktidar partisine veya iktidar partilerinden büyük olanına 20 dakikalık, iktidar partilerinden diğerlerine 15’er dakikalık ilave propaganda. d) Ana muhalefet partisine ilaveten 10 dakikalık propaganda, hakkı verilir…….”15 Kanunun 52. maddesindeki düzenlemeler seçimlerde eşit yarışma koşullarını ortadan kaldırmakta ve gerek seçime katılan siyasi partiler arasında gerekse siyasi partiler ile bağımsız olarak seçime katılan adaylar arasında eşitsizlik yaratmaktadır. 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nu düzenlemeleri, “f) (Ek bent: 08/04/2010 - 5980 S.K./31.mad.) Birleşik oy pusulasında siyasi partilerin özel işaretleri, tüzüğüne uygun biçimde renkli olarak bastırılır. Siyasi partilerin oy pusulasında kullanılacak 12 http://bianet.org/bianet/insan-haklari/149995-aihm-turkiye-hukumlulerin-oy-kullanma-hakkini-ihlal-ediyor 13 Seçmen Olamayanlar: MADDE 8- Aşağıdaki kimseler seçmen olamazlar; 1. Kısıtlı olanlar, 2. Kamu hizmetinden yasaklı olanlar. http://www.ysk.gov.tr/ysk/SecmenKaydi/298.htm 14 Uygulamada vasi tayin edildiği halde seçmen kaydı olan zihinsel engelliler olduğu gibi vasi tayini olmadığı halde seçmen kütüğünde kaydı olmayan zihinsel engelliler bulunmaktadır. Bu iki durumda kanuna aykırıdır. 15 http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=1.4.298&sourceXmlSearch=&MevzuatIliski=0 10