ÖNSÖZ
Bu rapor, Hollanda Helsinki Komitesi (Netherlands Helsinki Committee NHC), Eşit Haklar İçin İzleme Derneği ve Hafıza Merkezi’nin Türkiye’de insan
hakları savunucularına (İHS) yönelik desteğin güçlendirilmesi için ortak
olarak yürüttükleri bir proje kapsamında yazıldı. Türkiye’de hedefe konan
İHS’lerin uğradığı ihlallere ilişkin gelişmeler, projenin ürünlerinden biri olan
“Hak Savunucuları İçin Sessiz Kalma” isimli web sitesi (www.sessizkalma.
org) üzerinden takip edilebilir. Kadın hakları savunucularından Barış İçin
Akademisyenlere, çevre aktivistlerinden avukatlara, gazetecilerden sivil
toplum örgütü (STK) üyelerine kadar pek çok İHS’nin iktidarın hedefi haline
geldiği bu dönemde, bu raporla avukatlar üzerindeki baskılara dikkat çekmek
istedik. Avukatlar, hakları ihlal veya suistimal edilenleri ve insan haklarını ve
demokrasiyi için yürüttükleri meşru ve barışçıl çalışmaları nedeniyle yargılanan
İHS’leri savundukları için insan haklarının savunulmasında çok önemli bir rol
oynuyor. Türkiye’de avukatların temsil ettikleri müvekkillerle bağlantılı olarak
hedef alındığı görülüyor. Bu rapor avukatlara - savunucuların savunucularına
– odaklandığı için Avukatlar için Avukatlar (Lawyers for Lawyers - L4L) da bu
alandaki uzmanlığını sağladı.
Rapor, COVID-19 pandemisi sırasında hazırlandı. Rapor için yapılan görüşmeler
ve veri toplama çalışmaları dijital ortamda gerçekleştirildi. Bu, beraberinde
araştırmayla ilgili bazı sorunları getirdi, örneğin planlanan görüşmelerin tümü
gerçekleştirilemedi. Ancak saldırı altındaki barolardan ve avukat gruplarından
güvenilir veriler elde edildi. Bu veri iddianameler, kararlar ve dava dökümleri gibi
yasal belgelerde sunulan bilgiler ve eleştirel medya makaleleriyle tamamlandı.
Hukuki savunmanın temelini hedefleyen kısıtlamaları ele alan bu rapor için
İstanbul, Ankara, İzmir, Diyarbakır, Van ve Adana Barolarına bağlı avukatlarla
görüşmeler yapıldı. Raporun hazırlanmasında ayrıca Barolar bünyesindeki
Avukat Hakları Merkezlerinin açık kaynaklarından da yararlanıldı.
Silivri Cezaevi
Kampüsü
bünyesindeki
Mahkeme
Salonu.
4
S AV U N M A S I Z YA R G I
ÖNSÖZ
Bu rapor, ilk olarak Türkiye’de avukatların artan şekilde maruz
kaldığı baskı ve haklarının sınırlandırılmasını anlatan, daha sonra
ise avukat camiasının bu gelişmelere karşı direnişini ana hatlarıyla
sunan iki ana bölümden oluşuyor.
5