derhal serbest bırakılmasını sağlamaya çağırdı.9 Şubat 2020’de, birinci derece mahkeme Kavala ve duruşmalara katılan sekiz Gezi sanığının tüm suçlamalardan beraatine karar verdi.10 Bu karara ve AİHM kararına rağmen, Kavala duruşmanın hemen ardından - bu kez “siyasi veya askeri casusluk” suçlamasıyla - tekrar gözaltına alınıp cezaevine gönderildi.11 Kavala şu anda, AİHM’nin nihai kararına rağmen hala hapiste. Ocak 2021’de bölge mahkemesi 9 Gezi davası sanığı hakkındaki beraat kararlarını kaldırdı12 ve Şubat 2021’de Kavala hakkındaki iki dava, yani kararı bozulan Gezi davası ve “siyasi veya askeri casusluk” ile suçlandığı dava birleştirildi.13 Raporun tamamlanma aşamasında Yargıtay 16. Ceza Dairesi, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen Çarşı davasında, Gezi Parkı olaylarına ilişkin Beşiktaş’ın taraftar grubu Çarşı üyelerinin de aralarında bulunduğu 35 sanığa “darbeye teşebbüs” ve “izinsiz gösteri” suçlamasından verilen beraat kararını bozdu. Ayrıca davanın İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi’ndeki Gezi Parkı/ Osman Kavala ‘’ana davasıyla’’ hukuki ve fiili irtibatı bulunduğu gerekçesiyle birleştirilmesi yoluna gidilmesine hükmetti.Kamuoyunun yoğun ilgisini çeken bu iki davanın yanı sıra, çoğunlukla Terörle Mücadele Yasası kapsamında olmak üzere, yüzlerce sivil toplum temsilcisi soruşturuldu, gözaltına alındı, yargılandı ve mahkum edildi. Türkiye’nin en büyük taban örgütü İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) onlarca yöneticisi yargılanıp mahkum edildi. Ayrıca, sağlık hakkı savunucuları pandemiyle ilgili hükümet tarafından verilen bilgilere itiraz ettikleri için soruşturuldu; işverenleri ve pandemi sırasında çalışmaya zorlanmayı protesto eden yüzlerce sendikacı gözaltına alındı; çevre aktivistleri para cezasına çarptırıldı; İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme olasılığını protesto eden kadınlar gözaltına alındı; LGBTİ+ hak savunucularını hedefe alan karalama kampanyaları yürütüldü. Gazetecilere, eleştirel akademisyenlere ve İHS’lere ek olarak, avukatlar da giderek artan bir şekilde saldırıya uğradı. Bu saldırılar, avukatların mahkeme salonlarında taciz edilmeleri, hatta o salonlardan atılmalarıyla sınırlı kalmayıp savundukları sanıklar nedeniyle yargılanıp mahkum edilmelerine kadar vardı. Dahası, Avukatlık Kanunu büyük ve eleştirel mevcut baroların gücünü zayıflatacak şekilde değiştirildi. AVUKATLARA YÖNELİK SALDIRILAR Türkiye’de bugün uluslararası insan hakları ve anayasal düzenlemelerin her gün ihlal edildiği bir ortamdayız. Böylesi bir ortamdan adil yargılanma hakkının temel esaslarından olan savunma hakkı da etkileniyor. Bu durumun önemli nedenlerinden biri, Türkiye’deki terörle mücadele mevzuatı ve uygulamalarının neden olduğu insan hakları ihlalleri. Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa Konseyi’nin farklı organları, başta ifade özgürlüğü olmak üzere temel hak ve özgürlükler ile terörle mücadele arasındaki muğlâk sınırlar konusunda uyarı ve önerilerini açıkladıkları çok sayıda rapor hazırladı.14 AİHM kararları ve içtihadına rağmen, çok sayıda davada sanıkların temel hakları ihlal edilerek mahkum edildiğine tanık oluyoruz. Bu davalarda, açıkça ifade özgürlüğü kapsamına giren beyanlar, Türk Ceza Kanunu’nun 314. maddesinde düzenlenen silahlı örgüt üyeliği veya böyle bir örgüte yardıma ilişkin bir delil olarak değerlendiriliyor. Son yıllarda, 2016 darbe girişimini takip eden Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde çıkarılan olağanüstü hal kararnameleri uygulanmaya devam etti ve nihayetinde kanunlaştırıldı. Bunun bir sonucu, adaletin kurucu unsurlarından 9 Kavala / Türkiye AİHM 28749/18 (10.12.2019; AİHM) 14 Türkiye’deki Terörle Mücadele mevzuatının keyfi kullanımını yorumlayan kaynaklar için bkz.: Terörizm ve şiddet içeren 10 Gezi davasında 9 sanığa beraat (18.02.2020; DW): https://www.dw.com/tr/gezi-davasında-9-sanığa-beraat/a-52416921 aşırılıkla mücadele tedbirlerinin sivil alan ve sivil toplum aktörlerinin ve insan hakları savunucularının hakları üzerindeki etkisi (01.03.2019; BM Terörizmle Mücadelede İnsan Haklarının Korunması ve Desteklenmesi Özel Raportörü): https:// 11 Kavala hakkında gözaltı kararı çıkarıldı (18.02.2020; DW): https://www.dw.com/tr/kavala-hakkında-gözaltı-kararı- documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G19/057/59/PDF/G1905759.pdf?OpenElement; “Protestoyu terör suçu saymak: çıkarıldı/a-52424122 Göstericileri yargılamak ve hapsetmek için terörle mücadele yasalarının keyfi kullanımı” (01.11.2010; İnsan Hakları İzleme Örgütü): https://www.hrw.org/tr/report/2010/11/01/256143 ; Terörle Mücadele Hükümleri Türkiye tarafından giderek daha 12 İstinaf mahkemesi Gezi davasında 9 kişi hakkında verilen beraat kararlarını bozdu (22.01.2021; Evrensel): https://www. fazla suistimal ediliyor: 2013-2019 (06.07.2020; Tutuklu Avukatlar İnisiyatifi): https://arrestedlawyers.org/2020/07/06/ evrensel.net/haber/424217/istinaf-mahkemesi-gezi-davasinda-9-kisi-hakkinda-verilen-beraat-kararlarini-bozdu abuse-of-the-anti-terrorism-laws-by-turkey-is-steadily-increasing/ ; Terörle mücadele mevzuatının kötüye kullanılması ifade özgürlüğünü tehdit ediyor (04.12.2018; Avrupa Konseyi, İnsan Hakları Yorumu): https://www.coe.int/en/web/commissioner/ 13 Kavala’nın ‘casuslukla’ yargılandığı dava, ‘Gezi’yle birleştirildi (05.02.2021; Bianet): https://bianet.org/bianet/ifade- blog/-/asset_publisher/xZ32OPEoxOkq/content/misuse-of-anti-terror-legislation-threatens-freedom-of-expression/pop_ ozgurlugu/238797-kavala-nin-casuslukla-yargilandigi-dava-gezi-yle-birlestirildi up?_101_INSTANCE_xZ32OPEoxOkq_viewMode=print&_101_INSTANCE_xZ32OPEoxOkq_languageId=en_GB 10 S AV U N M A S I Z YA R G I AV U K AT L A R A Y Ö N E L İ K S A L D I R I L A R 11