“Mesleki ve teknik eğitim
[…]
(e) Sözleşmenin ayrımcılık yasağı ve eşitlik ilkeleri kapsamında, kadınların, genç
kızların, okula devam etmeyen gençlerin, işsiz gençlerin, göçmen işçi çocuklarının,
mültecilerin, engelli bireylerin ve dezavantajlı diğer grupların MTE’ye dahil olma
olasılıklarını geliştirecek programlar içerir.”8
4.2.Ulusal Mevzuat
Uzun bir süredir Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)’de beklemekte olan
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu Tasarısı 11 Nisan 2013 tarihinde Resmi
Gazete’de yayınlanarak9 onaylanmış ancak kanun olarak henüz uygulamaya
konmamıştır. Tasarı halinde iken pek çok STÖ tarafından eksikleri tespit edilen10 bu
kanun, özellikle toplu nüfus hareketleri durumlarında korumaya yönelik yeterli güvence
sağlamamaktadır.
Mülteci hukuku açısından bakıldığında alana özgü halen geçerliliği bulunan tek ulusal
mevzuat 1994 tarihli “Türkiye’ye İltica Eden veya Başka Bir Ülkeye İltica Etmek Üzere
Türkiye’den İkamet İzni Talep Eden Münferit Yabancılar ile Topluca Sığınma Amacıyla
Sınırlarımıza Gelen Yabancılara ve Olabilecek Nüfus Hareketlerine Uygulanacak Usul
ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’tir.11 Yönetmelik, hem uluslararası sözleşmelerden
doğan yükümlülükleri karşılamamakta hem de güncel sorunlara cevap verememektedir.
Oysa mülteci haklarının kanunlarla güvence altına alınması sözleşmelerin gereğidir. Bu
durum TBMM İnsan Hakları Araştırma Komisyonu raporunda da ifade edilmektedir:
“Yönetmelik, toplu nüfus hareketlerine karşı alınacak önlemler ve sorumlu birimler
bakımından güncellikten uzak kalmıştır. Suriye vatandaşlarına tanınan “geçici
koruma” statüsü ve bu sığınma hareketinin koordinasyonu ve sorumlu birimleri
bakımından mevcut uygulamanın Yönetmelik hükümlerine uymadığı görülmektedir.”12
Yönetmelik yüksek sayıdaki göç hareketleri, afet durumu gibi acil insani yardım
gerektiren koşulların oluşması ve düzenlenmesi için yeterli değildir. Türkiye uzun
zamandır mültecilik alanında insan hakları sözleşmelerine uygun ulusal mevzuatı
oluşturmak yerine geçici ve duruma özgü genelgeler ile sorunu çözmeye çalışmaktadır.
Suriyeli sığınmacılar için de aynı yol izlenmiştir. 30.03.2013 tarihli İçişleri Bakanlığı
tarafından yayınlanan, 62 sayılı Suriye’den gelen sığınmacılara “geçici
8 http://www.ihop.org.tr/index.php?option=com_content&task=view&id=110
9 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/04/20130411-‐2.htm
10 T.C. İltica ve Göç ve İdari Kapasitesini Geliştirme ve Mevzuatı Uygulama Bürosu Tarafından 3 Mart 2010
Tarihinde Paylaşılan “İltica Kanunu” ve “Yabancılar Kanunu” Taslak Madde Başlıkları’na İlişkin İlk
Değerlendirmeler http://www.ihop.org.tr/dosya/multeci/tmhk.pdf
11 Raporun devamında 94/6164 Nolu Yönetmelik olarak geçecektir
12 http://www.tbmm.gov.tr/komisyon/insanhaklari/docs/2012/raporlar/28_02_2012_1.pdf
12