koruma”13 statüsü tanıyan ve kampların yönetimi ile ilgili düzenlemeyi getiren
“Türkiye’ye Toplu Sığınma Amacıyla Gelen Suriye ve Arap Cumhuriyetinde İkamet
Eden Vatansız Kişilerin Kabulüne ve Barındırılmasına Dair Yönerge” yayınlanmıştır.
Yayınlanan yönerge ilgili STÖ’ler de dahil olmak üzere kamuoyu ile paylaşılmamıştır.14
Bu yönergeye ulaşmak hala mümkün değildir.15
AFAD’ın resmi sitesinde yayınlanan tek genelge ise Suriyeli sığınmacılar için
Başbakanlık tarafından başlatılan yardım kampanyasına ilişkin, 27 Aralık 2012
tarihinde Resmi Gazete’de “Suriyeli Sığınmacılara Yardım Kampanyası” 16 başlığı ile
yayınlanan genelgedir. Genelge yardım toplama ile ilgili hususları kapsamakta ancak
yardımların dağıtımı ile ilgili herhangi bir bilgi içermemektedir.
Yardım toplama ve dağıtma konusundaki bu belirsizlik, başta uluslararası örgütler
olmak üzere Türkiye’deki pek çok STÖ’nün Suriye’den gelen sığınmacılara yönelik
yürütmek istedikleri faaliyetlerin karşısında engel oluşturmaktadır.
4.3.Suriyeli Sığınmacıları Kapsayan Temel Mevzuatlar
Türkiye’de “geçici koruma” statüsünde bulunan Suriye’den sığınmacılar, Anayasanın
90. maddesi gereği Türkiye’nin taraf bulunduğu temel hak ve özgürlükleri konu alan
uluslararası sözleşmelerde düzenlenen haklardan yararlanma hakkına sahiptirler.
4.3.1. Sığınma Hakkı
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin (İHEB) 14. maddesi “1. Herkes zulüm
karşısında başka ülkelere sığınma talebinde bulunma sığınma olanağından yaralanmak
hakkına sahiptir” ifadesini kullanmaktadır. 14 Aralık 1967’de BM Genel Kurulu
tarafından kabul edilen Devlete Sığınmaya İlişkin Beyanname 14. maddeyi temel alarak
1. ve 3. maddelerinde şu ifadeleri kullanmıştır:
Devlete Sığınmaya İlişkin Beyanname
I. Madde
1. Bir Devletin, egemenliğini kullanarak, sömürgeciliğe karşı mücadele edenler dahil
olmak üzere, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 14. Maddesine giren kişilere
tanıdığı sığınmaya, tüm öteki devletlerce saygı gösterilecektir…
13 Yönergede yer alan “geçici koruma” tanımı “...Ülkelerine dönemeyen üçüncü ülke kişilerinden
kaynaklanan kitlesel bir akının meydana gelmesi ya da derhal meydana gelebilecek olması durumunda,
özellikle söz konusu kişilerin ya da koruma gerektiren diğer kişilerin yararına olarak, bu kişilere acil ve
geçici koruma sağlamak amacıyla sağlanan istisnai özellikteki prosedürü..” olarak tanımlanmış, ancak
“istisnai özellikteki prosedür”ün kapsamı ve sınırları net olarak belirlenmemiştir
14 Konuyla ilgili Aysel Tuğluk 26 Şubat 2013 tarihinde bir İçişleri Bakanlığı’na bir soru önergesi vermiştir. 15
Ertuğrul Kürkçü, 16.10.2012, “Ülkemize Sığınan Suriye VAtandaşlarının Barındıkları Çadırkent Hakkında
İnceleme Raporuna Muhalefet Şerhi”
16 Resmi Gazete, 27.12.2012, No: 2012/24
13