TÜRKIYE’DE AYRIMCILIK ALGISI 3.B.2. Haklı Bulunan Ayrımcılıklar Farklı ayrımcılık türlerine dair kişilerin algıları gibi bu ayrımcılıklar karşısında takındıkları tutumlar değişmektedir. Soru kağıdımızın 2. ila 17. sorular arasında kalan bölümü çeşitli ayrımcı pratiklerin hoş görülüp görülmediğini anlamaya çalışmaktadır. Sorular yaşamın çeşitli alanlarına dairdir: iş ararken, işyerinde terfi beklerken, ev kiralarken, eğitim hayatında, sağlık hizmeti alırken, adliyede adalet ararken, poliste şikayetçi olurken, bankada kredi çekerken vs. Kişiler bu sekiz alanda farklı nedenlerle yapılan ayrımcılığı (1) Her şartta yanlış bulurum, (2) Şartlara bağlı olarak çok da yanlış bulmam şıklarından biri üzerinden yanıtladılar. Bu soruların yanıtları, kişilerin prensipte ayrımcılığa karşı olmalarına rağmen somut durumlar karşısında ayrımcı tutum ve pratikleri onaylayabildikleri için önem taşıyor. Örneğin odak grup toplantılarından birinde Suriyelilere yapılan ayrımcı tutumlara katılmadığını ısrarla belirten, Suriyelilerin çok çalışkan insanlar olduğunu söyleyen bir katılımcı, diğer bir katılımcının “peki sen Suriyeliye ev kiralar mısın, dört kişi diye kiralıyorsun 18 kişi oluyorlar” şeklindeki müdahalesi karşısında tereddüde düşmüştü. Burada istisnasız her türlü ayrımcılığa her yerde karşı çıkan profil ile her türlü ayrımcılığı şartlar gerektirdiğinde hoş görebileceğini söyleyen profili karşılaştırmak istiyoruz. Böylece ayrımcılık konusunda toplumsal düzeyde yaşanan yarılma alanlarını tespit etmeyi istedik. Bu amaçla belli bir katılımcının, belli bir ayrımcılık türünü hayatın kaç alanında hoş gördüğünü ölçmeye yarayan bir ayrımcılık tutumu skoru oluşturduk. Sözgelimi bir kişi iş hayatında, okulda ve sağlık hizmeti alırken cinsiyete göre ayrımcılığı şartlara bağlı olarak hoş görebiliyorsa ama diğer alanlarda cinsiyete dayalı ayrımcılığı hoş görmüyorsa onun cinsiyet ayrımcılığına dair tutum skoru 3 olmaktadır. Aynı şekilde bir kişi cinsiyete dayalı ayrımcılığı hayatın her alanında hoş görebiliyorsa onun cinsi24